Etterord

Får prøve meg på sånn «etterord» til slutt, som forfattara har i bøkene sine. Skal ikkje skrive mykje! Eller jo, det blir nok eindel!

For eg ville i utgangspunktet ikkje dele turen over nettet, men eg var so heldig å få bruke same nettside til ein gjeng som hadde gått turen tidlegare. Slapp då å bruke sosiale medie med likes og kommentarar som sikkert hadde blitt eit distraherande fokus. Det blei heller fint å kunne reflektere gjennom å sette ord på litt av det eg opplevde. Ikkje alt, men mykje nok!

Då er det veldig kjekt at andre som ikkje var i bobla mi, likevel synes det har vore interessant å lese. Då følte eg vi var fleire. Blitt lange innlegg etterkvart, for det har vore vanskelig å begrense seg, då det ofte var ti dagar mellom kvart innlegg. Men kanskje då meir givande å lese, for den som faktisk har tatt seg tida til det. Det sette eg veldig pris på, so tusen takk for følget!

Men eg hadde nok ikkje følt meg einsom utan innlegga, heller. Har jo møtt på utrulig mange artige og kjekke folk undervegs! Både I hyttene, tettstedane og husa eg har banka på når eg har trengt det som mest.

Stort sett når eg har gått I fjella, har det vore lite, og spesielt i år I Sverige og Finland var det nokså tomt for tobeinte som gjekk. Men nok av scooterkøyrarar! So det var langt fleire skituristar nede i sør enn siste del, då eg gjekk i nord.

Og kun han australienaren eg gjekk med litt i fjor, som hadde samme opplegget som meg. Han som ofte var døden nær. So norge på langs er definitivt eit prosjekt dei fleste gjer på sommaren!

Og tru det eller ei, men ein har igrunn nok med seg sjølv og eigne behov når ein slår seg til ro på kvelden etter ein fin og strabasiøs dag ute.

Men siste veka, då eg var usikker på om kroppen ville holde ut siste dagane, følte eg meg veldig sårbar, og mentalt utsleten av all spenninga og valga eg stod i åleine. Då var eg nok litt einsom.

Vil jo tru at opplegget hadde vore veldig kjekt å delt ilag med fleire, men jammen er det mange situasjona der eg har tenkt at det har vore greit å kun ha seg sjølv å tenke på og ta hensyn til. Man kjem lettare i kontakt med andre. Men det er nok lurt å venne seg av no!

Skal ein følge draumen sin, er det veldig liten sjanse for at andre som har same tankane, har tid akkurat når ein sjølv har det. Ein blir fort inntukla i samfunnet ein leve i, so å skulle bryte opp fleire måneda er nokså uaktuelt for dei fleste. So eg er kjempe takknemlig for at eg fekk sjansen, greip den, og at det heile blei ein langt rikare opplevelse for meg enn det eg hadde drøymt om.

For det er vel litt mot strømmen, eller forventninga, å skulle vere utan inntekt over ein lenger periode, for å gjere noke so primitivt måned etter måned. Hadde ein huleboar sett alle hjelpemidla vi har i dagens samfunn, so hadde han vel lurt på opplegget. Slite seg ut I veir og vind, for ingenting anna enn opplevelsen. Ikkje kjenne på progresjon i verken utdanning, familie, rikdom eller vennskap.

So I utgangspunktet, blei jo då det litt av poenget, å tillate seg til å gjere noke heilt anna, heilt «unødvendig» og meiningslaust over ein lenger periode.

Då har eg vore veldig overraska over kor meiningsfyllt det har vore! So fort som eg kom inn i den bobla, der kroppen og haue begynte å innstille seg på at dette var livet no, å forflytte seg nordover. Ja då blei det veldig lett å sjå meining i alt eg gjorde undervegs. Lett å forstå grunnen til å gjere tinga eg gjorde. Og på den andre sida, at ein får virkelig kjenne konsekvensen raskt, om ein vel å droppe å gjere tiltak når problem dukka opp.

Kanskje noke mange kjenne mindre på, i jobbkvardagen. Og kanskje av og til i livet generelt? Ein gjer jo mykje på autopilot. Berre å trykke på knappa, eller touch, so gjer maskinene jobben. Eller so er det til og med sensora som skrur på lyset! Og likevel, sjølv om vi alltid kjøpe nye hjelpemidla og andre ting, stressa vi, for tida ikkje strekk til.

Men koffor gidde å eksponere seg for alle desse tiltaka då? Ein kan tenke seg at folk som gjer noke sånt, må like å ha det vondt. Men tvert i mot meina eg det er mykje vondare å ikkje av og til utsette kroppen for litt ubehag. For eg føle meg betre i kropp og sinn om eg av og til går utanfor komfortsona. Det kjende eg veldig på i det prosjektet her, tilværelsen blei veldig herlig og levande.

Eg kjende på ei anna mestringsfølelse og. Når ein oppleve at ein blir flinkare på dei forskjellige sidene ved å leve so primitivt. Men då trur eg nok ein må gi det nokre dagar, kanskje veker, for å få den følelsen. Det blir som sagt veldig primært, så då handla dagen mykje om å dekke dei primære behova, som gjev ein so ufattelig stor tilfredsstillelse å få til. Ein kjenner på ein heilt anna måte at ein leve. At ein leve på den måten vi er designa? Istedenfor å leve i det komfortable velferdssamfunnet vi sjølv prøva å skape?

Når ein då oppå det heile, praktisera det «enkle livet» ute i den flotte naturen vi har i Noreg, so er det kanskje ikkje so rart likevel, at eg har følt so mykje godt undervegs.

I det daglige er jo det nesten eit tiltak å tilbringe so lite som ein time ute! Mens her har eg vore ute omtrent heile tida. Kunne oppleve morning til kveld, med måne, sol, vind, stjerne, regn, sludd, Nordlys og skye. Alt det i ein varierande natur til forskjellige årstider, dyr og folk, so blir også kvar ein dag eit eventyr for seg sjølv.

For jammen er det ikkje mykje der ute, som er likt. Til og med på vinteren, då dei fleste meina det kun er kvitt og kjedelig, vil ein også der legge merke til so mange forskjellige detalja naturen byr på. Istedenfor ei blokk med fire vegga av gips malt kvitt alt i hop. Og likevel, føle eg ikkje at naturen er eit einaste rot! For det kan huset føles, om nokre av tinga ikkje ligge på sin faste plass.

Men det her tar som sagt nokre dagar kanskje enda lenger før ein legge merke til. Ein kan kanskje samanlikne det med bra musikk mot musikk som er fengande første gong ein høyre det. Det som virkelig er mesterverk, kreve ofte tid å like. Og då kan ein høyre det mange gonga og oppdage nye ting med den ettersom tida går, og den blir betre og betre. Songen som var litt fengande ved første lytting derimot, blir ein fort lei av. Veldig lei. Kanskje derfor ein kan få melodi grand prix langt opp i halsen!

Klart at ein kan merke mykje bra på kortare tura også, so kort som ein halvtimes tur ut i skogen. Men eg blir i allefall ikkje like fascinert av naturen på småtura, som eg blei over tid på dette opplegget. Trea fekk personlighet, fjella blei brutale, steinane blei troll og elvene ein fryd å høyre. Til og med dyrespor, dyra og fuglane ute i deira habitat, blei ein heilt annan opplevelse enn eg trudde eg skulle bry meg om. Men eg kom ikkje der til at eg synes blomstra var interessant. Lite av det på vinteren, so eg skulda på det.

Det her handla nok mykje om det er lettare å tømme haue her ute for tanka og mas. Ein er vel litt overstimulert med i samfunnet vi leve i idag. Hamsterhjulet. For ikkje å snakke om alle dei tusenvis av valga ein må ta stilling til kvar dag. Ein gir plass til nye inntrykk, som i utgangspunktet kanskje er mindre stimulerande enn ein mobilskjerm eller sånt noke. Men som sagt, inntrykka i naturen blir noke heilt anna enn inntrykka frå den skjermen, om ein gir det tid.

Då blei også det å komme fram til ein plass, som Røros, eller ei hytte, eller ein kamerat, ein heilt anna opplevelse, enn om eg hadde tatt fly dit og vore der etter ein tre timers lang podcast på øyret. Eg forstår at om ein ynskje å ha eit par veke i Kina for eksempel, og oppleve det. Ja då kan ein ikkje legge ut på ei reise der ein går dit og padla over hava! Då kjem ein seg vel ikkje fram før Kina har verdensherredømme! So alt med måte.

No har nok eg gitt inntrykk for stress i mange av innlegga. Men stort sett har eg verkeleg fått slappa av mentalt og tømt haue. Første dagane følte eg at lydbok eller podcast måtte vere litt på øyret, spesielt om eg gjekk på eit større isvatn i fleire timar. Litt fordi eg følte eg måtte vere produktiv. Hørye ting for å lære eller oppdatere meg i verden. Men den samvittigheten eller ka eg skal kalle det, forsvann fort, og eg synes det blei mykje meir givande og fint å eventyret i mi boble, uten input utanfrå.

Eg følte fort at eventyret eg opplevde var vel so bra om ikkje meir spennande enn kvar ein podcast eller lydbok eg kunne ha høyrt på undervegs. (Sjølv om ringenes herre og harry potter var eit fint selskap i soveposen). Og det samme galdt det med å kjede seg. At å gå langs ein veg eller isvatn var kjedelig dei første dagane, men det og blei interessant etterkvart. So resten av landskapet eg bevegde meg gjennom og utfordringane som dukka opp, blei heilt klart nok stimuli etterkvart!

Tida og blei veldig annleis enn heime. Der ein skal rekke ting, var det her meir flytande. Fulgte dagslyset og kroppen. Dagane flaug, og vekene. Opplevde jo utrulig mykje forskjellig, og eg føle omtrent alt er veldig sterkt i minne enda, men likevel at heile prosjektet, gjekk ufattelig fort. Og det er litt artig korleis eg no føle at ein tre timers skitur er lite. På turen hadde eg vel ikkje ete frukost eingong, etter tre timers tur. So 10-12 timar per dag med skigåing blei ein veldig fin og omtrent selvfølgelig vane.

Eg synes det er litt vanskelig å roe ned mentalt I karusellen som ein kjapt henge seg på i samfunnet, og det kan fort vere tankekøyr frå ein står opp til ein legge seg. Også når eg skal sove, går hjernen på høggir, som gjere til at søvnen tar litt tid å få. Det følte eg ikkje på der ute. Vagusnerven er visst noke som er i fokus no for dei som har høyrt eit par helse podkastar. Kroppens «ro-knapp» eller ein nøkkel til å håndtere stress og angst. Den har fått stor oppmerksomhet fordi den fungere som vegen inn i det parasympatiske nervesystemet, som hjelpe kroppen med å helbrede seg sjølv.

Det som kjem først på lista over korleis ein stimulera det, er pust, kuldeeksponering, bevegelse, natur og ro. Hehe, ja eg kan nok krysse av alle desse ila «arbeidsdagen» der ute på marsjane. Fascinerande at alt dette var ting eg måtte gjere for å forflytte meg nordover. Helseeffektane kom automatisk.

Det kjem nok ikkje like lettvint med levesettet vi fleste leve til det daglige. Må heller sette av tid til det i kvardagen, om ein ønske å oppnå den tilstanden. So er eigentleg utviklinga vi har heilt rett retning, om ein skal tenke på befolkningas mentale og fysiske helse?

For ikkje å snakke om overlevelse. Det kjente eg faktisk mykje på der ute, at det var ofte eg måtte vere skikkelig påskrudd, for å overleve. Gjere dei rette tiltaka. Livsviktige tiltak.

Det er i allefall veldig annleis i dagens kvardag.

Ingen rovdyr som jakta oss, veiret skjerma vi med dei overdimensjonerte husa, og bilen tar oss frå A – B, kleda kan ein bestille på nett og får henta dei på joker på same tid som ein har gått ei runde med handlekorga for å skaffe seg innpakka mat.

Artig å sette ting på spissen, men blei litt provosert sjølv der.

Og takk so mykje for at vi har det so godt som vi har det! Leve i eit velferdssamfunn utan krig eller svolt.

Og eg meina sjølvsagt ikkje at alle skal gå tusen år tilbake i tid, eller leve ute i naturen utan å bidra i samfunnet alle er ein del av! Men eg vil prøve å få fram litt av grunnen til at eit slikt prosjekt som eg har fått oppleve, ikkje har vore kjedelig og meiningslaust! Og so levande.

I ein viss periode… For det tar på å skulle leve sånn over tid. Mykje adrenalin og dopamin. Eg kjende veldig på slutten av prosjektet, at det hadde gått frå positivt til negativt stress. Kroppen fekk ikkje henta seg inn igjen, og det heile blei nokså stusselig etterkvart.

Å sovne på kveldane var sjelden eit problem. Sikkert mykje grunna all aktiviteten, inntrykka og dagslyset ein har frå morning til kveld.

Og då eg blei vandt med det, sov eg betre i teltet, enn I hyttene. Spesielt dei to nettene på hotell. Fyameg! Kjempehett, altfor mjuk seng og elendig luftkvalitet! For ikkje å snakke om all støyen utanfor vindauget! Hah! So var det fleire gongar at eg var på besøk til folk i hus, åt kvelds og frukost inne med dei. Men sov heller i teltet ute i hagen, for der sov eg betre.

For eg blei utrulig glad i telt. Faktisk også det å sette det opp og pakke ned. Det gjekk etterkvart fortare enn å rydde seg ut av ei hyttene!

For det blei fort til at eg fulgte rutinar, og kom inn i ei rytme, måten eg la opp dagen. Og fornøgd når eg la meg i posen på kvelden.

For det følte eg veldig på stort sett heile tida, spesielt på kvelden, fornøgd. Tilfreds. Takknemlig over det kjekke og spennande eg fekk oppleve.

Kunne anten ligge å tenke på det i posen, eller etterkvart ha på ei lydbok på øyret med ein herlig kjensle av ein sliten kropp, som var glad for å kunne hente seg inn igjen. Sikkert derfor eg elska teltet mitt. At eg assosiera det med ein god kvil på kvelden og eit godt måltid. Ikkje kun teltet I seg sjølv.

Blir ikkje heilt det samme om ein kun har prøvd telting ute i hagen eller på ein todagers tur… Og det samme med hytte.

For å kvile ein dag eller to på ei hytte undervegs i prosjektet, føltes ut som eit paradis! Eller å komme fram til ho på kvelden i storm og få fyrt i omnen, for å få varmen i seg og tørka ting.

Ein kan fort ta dårlege valg, om ein er veldig sliten. Noke eg kan skrive under på, men var nok heldig med englevakt. Eller naturlige makter, som eg høyrde Monsen snakka om på ein podkast. Han meina det er forskjellige krefter rundt i naturen, at han kan kjenne det. Samane meina det samme, og det gjere nok fleire som er mykje ute i naturen. Eg tenkte ikkje på det undervegs, sjølv om eg var veldig glad på somme plassar, og veldig lei meg på andre. Kunne vore interessant å vore meir open for det undervegs. Meeen so snakka han og eindel om gjenferd, so eg er glad for at eg ikkje høyrde podcasten før eg var ferdig med turen!

Og eg synes det har vore fascinerande, at når eg virkelig har vore godt utanfor komfortsona, so har tankane gått heim og tilbake i tid, til eg var liten og leika anten med kameratar eller fekk omsorg frå familie. Sikkert hjernen sin forsvarsmekanisme, som skal skåne meg for å bli alt for stressa. Finurlig system vi har. Må sei det har fungert bra!

Over på noke heilt anna, nemlig dyr! Mykje meir av det i Nord. Såg ofte 40 rype i samme kulla, og 100-150 ryper kvar dag var ikkje uvanlig. Elg har eg fått sett, hare, fjellrev(!), reinsdyr(tam…) og jerv.

Neida. Dessverre såg eg ikkje jerv. Men såg mykje jervespor, spesielt nede i Sirdalsheiane i fjor. Ingen bjørn eller ulv heller. Sikkert det vanligaste spørsmålet eg får… Har ikkje vore redd for det heller. Men det handla vel meir om at eg ikkje tenkte so langt. Lykkeleg uvitande der og, som med mykje anna.

Blei mykje bålfyring! Kan koste litt tid og krefter, men gir mykje glede og ro i retur. Ogso er det fint å få tørka ting og grille maten sin til ein variasjon. Ikkje feil å lukte litt bål og, når ein likevel er ute. Sikkert betre enn svette.

So det blei ikkje berre gåing. Men isfiske gjorde eg ikkje. Målet var vel eigentlig forflytting, so då kan fisking bli litt mykje. Og koffor dragse rundt på utstyr, når eg heller kan få både fisk frå isfiskara eg passerte, rype frå rypejegera og elgsteik frå elgjegera? Ooog reinsdyrkjøtt frå samane! Har vore flittig der, å fått tak i lokal mat, direkte frå bonden, eller jegeren! Og givandes er det! So får butikkane ha so godt med måten dei operera på.

So var det den pemikanen eg valde å bruke som drivstoff gjennom turen. Går litt i detalj her, so det er no berre å skumlese for dei som ikkje er interessert. Eller fortsette å skumlese, for dei som har skumme seg ned hit allereie 😉

Gjekk rundt 90kg av det, fordelt på 140 dagar. Bærekraftig, då det var av beitedyr og hjort lokalt. Spekket frå grasfora storfe lokalt, som hadde blitt kasta om ikkje eg hadde brukt det. So jess, eg håpa på meir beitedyr i Noregs land, spesielt vestlandet, og at det då er greit å ete litt kjøt, istedenfor å importere masse greier og sjå skogane gro igjen rundt oss.

Nok politikk.

Å lage pemikan sjølv, blei rundt ti gongar billigare enn real turmat, og mykje sunnare (etter mi meining). Følte meg veldig bra på det, og det gav ein jamn energi gjennom dagen. Det kan passe bra med pulk i eit fint terreng.

Gledde meg til kvart eit pemikanmåltid. Smakte betre og betre for kvar dag som gjekk, blei aldri lei. Svolten er den beste kokken, men ikkje berre det, for eg blei ikkje like tilfreds av å ete havregrynsgraut eller ris, og kanskje ikkje real turmat heller, som pemikan, fordi pemikan var mykje meir næringstett uten alt dette fiberet som fylle magen som den må jobbe med uten å få so mykje energi av det.

Slapp å gå so mykje på do og, for kroppen tar opp omtrent 100% av fettet og kjøtet, uten forstoppelse. God og mett på pemikan, men svolten og stappfull i magen på havregrynsgraut. Men det e jo fordi ein forbrenne kanskje 8000 kaloria om dagen, altso tre til fire gonga meir enn dei fleste gjere på ein normal kvardag. So ein må tenke litt annleis enn heime. Havregrynsgraut er fint det, på kortare turar.

Men når det er sagt, er ein stor del av grunnen til at det har fungert so bra for min del, fordi eg har vore på ein lavkarbo diett i fem år. Igrunn nesten ingen karbohydrata til det daglige, grunna eg ville fikse ein irritabel tarm osv. Det går vi sjølvsagt ikkje meir inn på. Poenget er at dei aller fleste er vandt til å bruke karbohydrata i kosten, so då ville ikkje kun pemikan fungert, då kroppen måtte ha lært seg å bruke fett som drivstoff, som fort kan ta eit heilt år å effektivisere heilt. So pemikan hadde vore fint, men ein måtte då ha hatt masse karbohydrata i tillegg, som potetmos, ris, havregrynsgraut og tørka frukt.

Ein kjem i tilstanden ketose ved kun å bruke feitt som drivstoff. ketona som blir laga i leveren frå feittet ein ete eller har på kroppen. Jamn energi. Og fordi kroppen omgjere eindel av det til glukose, har ein også eksplosiv energi til dei tøffe taka, som for eksempel oppoverbakkane, laussnø eller klabbing.

So ja, det fungerte supert, og eg kjende på ein indre ro av å vere i konstant fettforbrenning, uten desse blodsukkersvingingane. Og ingen ubehag i magen, som eg fort får av mykje fiberrik mat. At kjøtet var frå dyr som har hatt det bra og ete som dei er skapt til ute i naturen, betyr nok litt.

Spesielt proteinen ein får i seg, som kan vere vanskelig om ein ikkje har med seg litt kjøt/fisk. Kroppen kreve mykje meir av det på slike lange ekspedisjonar, enn om ein skulle vore ute ei veke eller mindre. Den må ha byggeklossa for å reparere seg sjølv, elles blir ein svakare for kvar dag som går, istedenfor å bli sterkare. Kosttilskudd går jo å ta i tillegg, men det gjorde ikkje eg, og blodprøvene var likevel fine etterpå. Eller eg brukte elektrolytta til vatnet eg drakk, og magnesium kvar kveld. Og av og til vitamin C, skal innrømme det.

Men når det er sagt, so skulle eg nok hatt meir karbohydrat spesielt til kveldsmåltidet.. Greia er at ketose, fylle ikkje glykogenlagra i musklane like kjapt som karbohydrat gjere, eller reint sukker (som potet igrunnen er for kroppen). Sjølv om ein har ein kropp som er tilpassa fettforbrenning. So eg følte meg veldig bra på dagar som ikkje var so intense, men beina føltes etterkvart tunge og til og med psyken blei dårlegare om det var periodar der eg gjekk tungt dag etter dag. So det trur eg er litt av grunnen til at eg var sopass nedtrykt psykisk og fysisk dei siste to vekene.

At eg tømte glykogenlagra heilt gjennom dagen utan å fylle på med sukker, var veldig negativt i ein sånn ekstrem kvardag der eg forbrente som mykje. Gjekk ned 8kg, vog faktisk kun 69kg då eg kom heim. Det var ekstremt lite feitt på kroppen, der musklane og beina viste altfor godt. Eg er jo 186 høg.

For å holde blodsukkeret stabilt når glykogenet er tomt, må kroppen skru opp produksjonen av stresshormonet kortisol. Kanskje derfor eg mangla følelsen av indre ro siste to vekene. Å gå i den stresstilstanden over tid, kan ikkje vere bra. Følelsane går over til angst. Eg følte meg igrunn fanga der eg gjekk. Fakitsk kan det gå so langt at hjernen ikkje lenger klare å skille mellom trygt og livsfarlig…

Og med so lite feitt på kroppen min, vil den nok spare på fettet den har, og heller forbrenne musklane for å få kjapp energi. Det frigjer stoff som kan føre til systemisk inflammasjon. Negativt for både immunforsvar og nervesystem. Som kan føles ut som mild depresjon.

Og at eg blei utmatta nokre år tilbake gjennom å presse meg over lenger tid i Forsvaret med kyssesjuka og lungebetennelse, so kan det vere at kroppen min kjenne igjen signala på total utmattelse. Då blei nok den tunge sinnstemninga mi, kroppens siste forsvarsmekanisme for å få meg til å stoppe før det var for seint.

Ja, mykje personlig synsing der, men eg synes det er greit å ta med. Fascinerande korleis kropp og sinn henge i hop.

Alt det her er nokså normalt på lange ekspedisjona. I allefall å gå ned i vekt. Veldig få klare nok å få i seg nok kaloria ila dagane, sjølv om ein ete masse karbohydrata og. For problemet med karbohydrata, er at ein må ete so enorme mengde mat, for å få i seg samme energi som når ein ete fett. Det har også ofte mykje fiber, som gjer ein mett lenge før ein har fått i seg nok. Metabolismen er rett og slett ikkje kjapp nok, og magesekken blir fortare full enn behovet for energi.

Er nok lite bærekraftig å drive eit sånt hardkøyr på kroppen over tid, sjølv om det lenge kjennes so bra.

Då er det kanskje ein grei overgang å fortelle litt om korleis det var å komme heim, for det blei annleis enn eg hadde trudd. Tenkte på førehand at eg skulle føle meg i toppform og superglad med sprudlande energi.

Men nei. Det blei mykje soving. Følte meg nesten sjuk, og nokså utmatta. Utilstrekkelig, svak. Sosialt var det også veldig annleis, for eg ville helst vere for meg sjølv, og faktisk, sjølv om det var kjekt å treffe igjen og vere med familie og vene, so føltes det ut som ein frihetsfølelse å kunne trekke seg tilbake for å vere åleine, etter eit par timar.

Til og med alle valga som følge med i kvardagen kjendes ut som eit stress som eg helst ikkje ville ta stilling til. Blei mykje å berre ligge og tenke gjennom det eg hadde fått oppleve. Gode og dårlege opplevelsa.

Sov dårlig første to nettene, men etter det blei det ni timar kvar natt i kanskje to til tre veker. No som det er fem veker etter, har eg jobba eindel og vore sosial og alt det har følt fint ut, men eg trur nok det fort vil ta ein måned til, kanskje to, før eg er 100% meg sjølv igjen, og fått lagt på meg kiloane eg trenge.

Følte meg tom og. Ikkje «ka skal eg gjere no i livet», men tom. Det er visst heilt naturlig, fordi kroppen er vandt med so høg adrenalin kvar dag der ute, so påskrudd og masse dopamin. Når ein då kjem seg heim i eit trygt hus og familie, vil nok kroppen lade opp igjen og ein kjenne då kor sliten ein faktisk er.

Men eg kan innrømme at når energien begynte å komme tilbake, og eg gjorde ting igjen uten at det kosta so mykje energi, savna eg litt det rushet eg kjende på det daglige der ute. Sjølv eg er heldig å ha mykje givande i kvardagen, so føles den «flatare» enn der ute. Eg kjenne ikkje like mykje at eg leve.

Ogso litt frustrerande, fordi no som eg har opplevd livet der ute på ein so fantastisk måte, so kjenne eg på eit sakn. Og for eksempel å ete middag inne vil føles bortkasta, når eg egentlig heller vil ete den ute på eit bål i naturen. Eller at eg ikkje har roa inne, åleine eller med folk, om veiret er nokonlunde fint ute. Då vil eg berre ut, gjerne med teltet i sekken på tur… Men det går seg nok til. Ein er heldigvis tilpasningsdyktige den andre vegen og:)

Når det er sagt, er eg veldig fornøgd med å no vere tilbake igjen i samfunnet med det som følge der. So kan eg heller leve på eventyret eg har fått hatt, i lang lang tid framover.

Tusen takk for følget! Og all støtte, spesielt til pappa som har fulgt veldig med undervegs med veivalg, veir og vind, og sending av matrasjonane mine. Tåva strikkelue frå mamma, og våttar og gensar frå Mia, tjukkegensar frå storesøster og råvarene frå bøndene og jegerane eg har fått brukt til pemikan. Alle folk eg har møtt på undervegs, støtta og samvær med dei, spesielt Mats Jørgen og Co på Altervatn med hytte og utstyr, bussjåføren i Mo i Rana der eg fekk fiksa skibindingane, det eldre ekteparet der, oppholdet på Lungsdalshytta i fire daga storm, og alle som har gitt meg gode råvare av mat undervegs, alle som drive med DNT og fjellstover. Alle scooterspora og skiløypene…

Veldig takknemlig for at eg har hatt helsa til å gjere det, anledning at folk rundt meg har vore so positive til prosjektet.

So eg sitte igjen med mange inntrykk, men mest av alt, ei stor følelse av takksemd!

Takk for meg.

So til slutt, litt utstyr.

Brynje skalljakke og bukse fungerte kjempebra. Holdt veiret stort sett ute, etter å ha impregnert det, og god passform. Tålte mykje også og gode luftevunksjona. Det var skall, liknande goretex. Ventile haddde fungert dårlig då det skifta mellom kulde og varmegrader, mens då det var jamnt 15 minusgrader, hadde nok det vore meir behagelig og pustande.

Pelslua brukte eg nesten heile tida, om det var 30 minus eller 5 pluss og regn. Vedlig behagelig, sattt godt på haue og holdt både kulde, veir og vind ute. Ogso følte ein at ein gjorde noke litt meir enn ein kort fjelltur når ein gjekk med pelslue, enn med ei vanleg lue…

Tåva strikkevotta til vindvotta var kjempeviktig då det var so kaldt. Gjekk ofte med det og, men då var det viktig å lufte fingrane av og til, so ikkje ulla blei våt av svette. Brukte hanska når det var varmt nok til det.

Hodelykt hadde eg først ei knalldyr lupine som lyste ufattelig langt. Den solgte eg fort på finn igjen, og gjekk heller for ei lita lett lykt, for på vinteren trenge ein ikkje store lysstyrken for å kunne sjå nok der ein går.

Veldig nøgd med primusen som var MSR dragonfly. Den var solid i vind og fordi ein kan justere styrken på varmen, gjekk det fint å steike mat, uten at det berre brant seg i panna. Liten funfact der, so kan eg sei at eg kun brukte 4l bensin på to månedar denne vinteren. Brukte nok ikkje noke meir forrige vinter, fordi eg lagde bål eindel, og av og til hytter til å smelte snø for vatn. Og lunsjane der eg nesten kvar dag brukte primus, og middag, so var det ikkje store skvetten som skulle til for å varme pemikanen.

I fjor gjekk eg dei to månadane der med Camelbak på magen under jakka, for å alltid ha tilgong på drikkevatn. Praktiserte også det å putte snø i den i pausane, so det smelta og eg alltid hadde påfyll av vatn. Det fungerte greit, men litt irriterande å alltid ha camelbak på kropp (hadde slangen ut armen under jakka), og i år då eg kun brukte termos og primus, so blei det ikkje mykje meir bensinbruk på snøsmelting likevel. Og digg med lunka eller varmt vatn, istedenfor iskaldt!

Faktisk spurte eg Fjellsport, og det kom fram i Podkasten dei har, so ein ekspert fekk svare på om ein brukte meir energi på å smelte snøen på kropp, og derfor må ha med meir mat, enn å ha med meir bensin til å smelte snøen med primus. Haha, han lurte visst på ka ein kunne oppnå med den camelbaken på kropp, at det var langt meir effektivt å bruke primus og bensin. Einig i det!

Brukte alfa skisko først, men fordi dei er so aggressive på hælen og trange framme, gjekk eg heller for crispi. Dei passa foten min mykje betre.

Sleit aldri med gnagsår, men litt trykksmerte i hel med alfa første del av turen. Ingenting med crispi.

Pulken, fjellpulken 168, syns eg fungerte veldig bra. Eg har ikkje testa noke anna, men eglikte at den var sopass lang for å kunne fordele vekta lågare til bakken. Hadde den vore kortare, hadde eg måtte stabla ting oppå kvarandre meir. Gjekk fint, når det ikkje var folk i hyttene, å berre løfte heile pulken inn. Og når eg sov i telt, berre hadde eg den utanfor teltet.

Hadde beddingsystem på pulken, altso oppblåst liggeunderlag (exped 9cm), sovepose (dun -25), gjervenduk, pute og andre ting liggande i det beddingtrekket klart. So når eg hadde fått opp teltet, var det berre å slenge inn det beddingsystemet, so var det meste klart.

Brukte fuktsperrer på føtene, altso tynne sokka innerst mot hud, ei fuktsperre frå exped (kan bruke plastpose), ogso ein tjukkesokk utanpå der. Då må ein ha skisko ein størrelse større. Fungerte kjempebra då eg svetta lett på føtene og blir då kald. Men fordi foten ikkje svetta meir når den merka at den tynne sokken innerst er våt nok, so helde ein fint varmen fordi tjukkesokken og skoa er tørre. Har ein derimot ikkje fuktsperre, vil ein svette heilt til heile skoen er våt! Men veldig viktig her, om ein skal gå i vekesvis, å fleire gonga ila dagen lufte beina. Ikkje når det snør eller regna, men stort sett er det opphold gjennom dagen der ein kan gi føtene luft i eit par tre minutt, for å hindre fotsopp og skyttergravsfot.

Store snøplugga er veldig bra å ha, då kortare ikkje fungera når snøen er som sukker.

Skia var åsnes fritjof nansen, dei kvite. Kjempenøgd, knakk aldri. Brukte heilfeller heile tida, som klabba av og til når det skifta mellom pluss og minusgrader. Prøvde å impregnere fellene før start på morningen. Fungerte av og til. Og forresten spurte eg åsnes om dei anbefalte BC bindingar eller Expliore bindingar til turen. Dei anbefalte ikkje Explore, då dei ville nok ise seg i låst posisjon. Det skjedde med australienaren stadig vekk, so det var ofte at han måtte gå i sokkelsta inn i teltet sitt, mens skoa han fast i bindingae…

Å ha ein sekk bakerst i pulken som er fyllt av ting som vege litt, var veldig fint i bratte terreng. Då kunne eg ta den på meg og klyve opp bakkane lettare enn om all vekta låg i pulken. Det var også fint, so ein kunne bruke kun sekken når ein handla på tettstadane eller om ein hadde det ein trengde i sekken, so ein snartur innom i hytte med å ete lunsj, so var det berre å ta på seg sekken og gå inn å kokkelere.

Netting innerst på kropp brukte eg heile tida. Brynje og devold. Varmt sjølv om ein er litt svett, og det tørka fort. Genialt det der. Men då det var 15 minus og kaldare, klarte eg stort sett å unngå å svette. Då det var nede på null, var det nesten umuilig å ikkje svette. Men då var det heller ikkje krise å bli litt våt. Soveposen på kvelden var jo stort sett tørr. Og når ein går helde man i allefall varmen. Ullboxer!

Ei tjukk dunjakke som eg kunne ta utanpå jakka eg allereie gjekk med, lett tilgjengelig i pulken var veldig fint. For i pausane eller då eg satt opp telt og pakka ned, var det kjapt å ta den på seg. Fint til dei korte pausane og, so ein slapp å begynne å fryse med det samme.

Solkrem brukte eg aldri. To dagar der eg skulle ha gjort det, elles gjekk det fint.

Solbrille, eller brebriller var veldig fint å ha. Snøbriller hadde eg med, men brukte aldri, fordi dei trykte sånn på nasa, so eg ikkje fekk puste med den. Eg pusta igrunn kun med nasa, so det var ubehagelig. Då var det fint å ha skikkelige brebriller med beskyttelse på sidene.

Kuldemaske brukte eg nesten heile tida frå morning til kveld då det var kaldare enn ti minus. Hadde gått fint å ikkje brukt det for nokre daga, men er ein so mykje ute og pusta so mykje, var det velidg fordel. Då det bikka tjue minusgrader var det fordel uansett. Litt irriterande med isen som blei, men det fekk eg heller tåle.

Gjekk for dun då soveposen nesten er tørr heile tida. Eg svetta som oftast ikkje på natta. Fiberpose tar mykje meir plass og vege meir…

snøspade er viktig. Ein som tåle litt.

Tok med ein ekstra skistav tilfelle ein av dei eg brukte knakk, men det blei det ikkje bruk for.

Sysaker kom godt med.

Ekstra bindinga til skia hadde vore lurt.

To hovudlykte. Ei til å gå med og ei til å lese og gjere andre ting med, på kvelden, som er velidg lita.

GPS brukte eg første dagane, men gjekk fort over til å bruke app på mobilen med GPS, for e har bra atteritid på mobilen min (ulefone armor 20). GPS (GPS maps 67i) berre slutta å fungere då det bikka 20 minusgrader. Vanskelig å navigere med den og mobilen slo den på alle pounkt synes eg. So eg brukte heller inreach mini 2 for å sende inreach meldinga og sporing.

Kart brukte eg ikkje. Skreiv ut 160 kartsider og laminerte dei, men fann fort ut at det tok altfor lang tid å navigere seg, når ein heller kan berre bruke gps… Det får dei gjere dei som går tur for navigeringa sin skuld! Kompass brukte eg flittig, fordi eg har elendig retningssans og appen eg brukte (topogps) ikkje alltid viste rett retning.

Ei kjele til snøsmelding og ein mindre kjele til matlaging. Trengde ikkje meir. Gjekk fint å steike fisk på den uten å ha steikepanne, for det var berre å ha nok fett i kjela. Hadde og brukte kun skei som gjekk heilt fint,.

Ein skikkelig kniv som kan køyve ved er viktig syns eg.

Og eit kamera som er lett å hendig og tåle veir og vind.

Og som ein ser på biletet, kom sekken veldig godt med siste dagen, då eg heller kunne bruke den, istedenfor heile pulken. For då hadde eg nok ikkje kome fram…

Snipp snapp snute, so var det eventyret ute:)