Med pulken baktung av nye 9kg pemikan og litt elgkjøtt og røye frå Mats Jørgen, legg eg igjen ut på nye eventyr.
Altervatnet er langt. Faktisk 45km. Ligge i Øvre Dividal nasjonalpark, ein av dei flottare i norge, både sommar og vinter, etter mi meining i allefall.
Mykje flott og makestetisk natur, men noke som scora høgt er det ville dyrelivet som er mykje rikare enn nede i sør. Kryr av rype, hare elg, og ikkje minst all den gode fisken, som store røyer og ørret.
Det kan gjere friluftslivet her oppe meir innholdsrikt, om ein er interessert i å leve litt på det naturen har å by på ei veke ute, som rype og fisk ilag med potetmosen og smøret. Istedenfor kun multe og blåbær nede i sørnorge. Bra det og! Men metta ikkje so mykje kanskje hehe.
Ein lunsj, som faktisk kun tok 30min, fekk eg primusen på fyr, vatn på kok og delte opp røya eg fekk og lot ho trekke nokre minutt med litt potetmos, spekk, gulrot og salt og pepper. Fastfood kan ein sei, fordi det går fort å lage. Eller superfood, fordi det er skikeleg råvare
Med gode scooterspor og vinden bak, gjekk det lett framover på isen.
Det er nokre scootera som køyre forbi. Dei helse. Det er midt i vinterferien, som desse nordlendingane har så seint.
Ein scooter stoppa, far og sønn. Eg får ein kvikklunsj som etterkvart blir eten opp, mens vi prata. Han vesle Lias hadde fått fire fiska på isen, og påstod at den eine hadde han ete opp. «Hullet er der fortsatt, så du kan bare fiske du å!» Seie han då eg sa han var heldig som hadde ein far som tok han med på fisketur på hytta. Far vise kor det er lurt å gå, for å treffe moreneryggane etter Altervatn.
Og der går eg til det mørkna, opp politiodden og oppå ryggane. Det er tung snø, temperaturen har gått opp til to varmegrader. Men heldigvis er det eit skispor der.
Eit stykke opp i høgda, møte eg på han som hadde laga spora. Ein kar i tjue åra som hadde på ein stor sekk og pulk på slep. Der hadde han isbor og ei skutt rype. Han hadde vore her ute ei veke. Fiska og jakta. Ein dag til skulle han vere her, men valgte å snu grunna det dårlege veiret som var meldt. Eg får ein uggen følelse.
«Men du går vel likevel, du som ska til Nordkapp?» Joda, seie eg. Det er ei hytte langt nord som er opa, så eg kan rekke den i mårå kveld før uveiret slår til for fullt. «Ta rypa, du treng den mer enn mæ».
Og ikkje vond å be, tok eg den og gjekk fornøgd vidare. Det begynte å regne mykje, so eg satt opp teltet, og kom meg i inn. Mitt hus nr to, som eg blir meir og meir glad i. Der gjorde eg som han sa: «du bare røske ut brystan, og kommer hjertet å, ja så koke du det å!».
Eg forklarte jo han at eg aldri hadde ete rype for vel, og i allefall ikkje sløygd eller vomma ut, eller ka ein seie til småvilt. Men det gjekk igrunn bra. Litt elgkjøtt og kom ned i gryta og potetmos, spekk, salt og pepper. Blei heilt drøyt bra faktisk. Overraskande mykje viltsmak på rypa, men veldig mørt. Også her, fastfood på nydelige råvare. Skal ikkje stå på lokalmaten!
Dagen etter var det mykje meir vind. Og is hadde komme på telt og utstyr. Bra eg lot skia få ligge i innerteltet med meg, for isbelagte feller ekje noke å satse på.
For å gjere dagen mindre langfatta, so gjekk eg altso 15 timar den for å rekke fram til hytta.
Hadde gått over på svensk side igjen og kom meg inn på scooter spor, via vatnet Giepanjahvri. Det blir vel i Vadvetjåkka nasjonlapark.
Vinden var veldig sterk og eg hadde blitt våt grunna hagl frå sida. Dei siste fire timane gjekk eg i mørket, men etter gode stikker.
soklart ryke draget på pulken også. Og eg som nettopp hadde eit par daga i hytte på Altevatn! Viktig å sjå over utstyr! Fekk fiksa det med skolisse i snøføyken, enn so lenge.
Hytta var ute på ei øy, so siste 20 minutta gjekk eg på is. Såg nesten ingenting grunna snøføyken.
Du kan tru eg blei glad då eg kom fram til hytta i ti tida. Der skulle eg bli heile dagen etter også, for det skulle ta seg virkelig opp til storm…
Eg gravde fram døra og skulle til å ta tak i håndtaket, so ser eg at det henge ein stor hengelås på den.
Det kan ikkje vere sant tenkte eg. Prøvde alt mulig for å opne den. So ser eg på døra eit notis på svensk: hytta er nedlagt.
Eg får panikk og fryse meir no, og ser meg ikring. Det er ei mindre hytte 10 meter attmed. Grave fram døra der og. Nei, også låst. Til og med utedoen var låst! Tok faktisk å prøvde å bryte opp døra, på det minste bygget, men då ser eg at det er berre eit lite rom på 1,5 meter fullt i snøfokk…
Ser på kartet igjen, er eg komt rett? Ja, samme symbol som på alle dei andre hyttene eg har vore til i Sverige, og eg er jo akkurat der!
Heilt fortvila prøva eg å grave fram ein plass bak hytta der det er litt le, så eg får satt opp teltet. Det blafra og eg var redd for å miste det der på mørke natta.
Eg fekk det opp og kom meg i den våte soveposen. Det meste hadde blitt vått etter dagens etappe. Hadde ikkje gjort tiltak, for eg skulle jo på hytte… Fekk varmen i meg, men det blafra so mykje at eg ikkje sovna.
Kl 3 på natta går eg ut for å tisse. Då hadde det blitt betre sikt. Og jammen! Der er det tre hytter 80 meter lenger borte! Koffor såg eg ikkje dei på kartet?! Kanskje det var dei!
Eg heiv på meg den våte dunjakka, tok med spaden og gjekk ut. Burde eg ta med noke meir? Nei eg skal jo berre grave fram døra. Kjem tilbake etterpå og henta resten.
Vinden nermast kasta meg bortover mot hyttene. Eg gravde fram og var kjempe letta. So glad!
Men nei. Den og var låst. Dei to andre og. Då kjende eg tårene begynne å komme. Ka skal eg gjere i mårå når det blir enda sterkare vind?
Eg snudde og gjekk i motvind mot teltet. Men kor er det?
Eg prøvde å gå i same retning som eg hadde kome frå. Kom aldri til det. Snudde meg og såg, men ingenting! Gjekk litt rundt, men nei! Prøvde å ikkje få panikk…
Heldigvis klarte eg å finne tilbake til dei tre nye hyttene. Tok ut ein ny kurs. Nei fann ikkje teltet. Fann tilbake og gjorde det samme enda ein gong, og heldigvis, der var plutselig det raude teltet mitt bak den vesle hytta. Fekk ikkje auge på det før eg var nokre meter i frå..
Kraup ned i soveposen og merka at det her er alt for spennande. Eg er langt utanfor komfortsona og kjenne ingen glede av det. Begynne å lengte heim. Men fekk heldigvis sove eit par tima før sola kom fram.
Vakna kl 5 og lurte på ka eg skulle gjere. Det er 3 mil til neste hytte. Eg kan klare det trass vinden…
Pakka i hop teltet i den sterke vinden. Har på ekstra med klede, for jakka og buksa er våte. Ting blir utrulig fort vått i sterk vind som har med seg masse snø som smelta fort i sola.
Etter kun 10 min gåing har det klabba so mykje på fellene at dei er blytunge. Grunna den heftige dagsetappen i går, og omtrent ingen søvn, ser eg at eg ikkje vil klare å gå med den klabben i tre mil i storm.
So eg bestemme meg for å sette opp att teltet og blir der til kvelden, for då var det meldt kaldare. Prøve å tørke fellene i soveposen og behandle dei. Har to par, men begge klabba. Både mohair og nylon.
So der ligge eg heile dagen og høyre på vinden. Det er so spennande at eg ikkje klare å høyre på lydbok eller rolig musikk. Eg er so bekymra over at vinden skal reise med teltet. Berre at eg fekk det opp, syns eg igrunn var godt gjort. Prøvde å spa til ein vindmur, men jo lenger eg var ute, jo våtare blei kleda, av den penetrerende sludden, so den blei ikkje mykje til hjelp.
I sånne mørke stunder virka det som at det skjer noke med tankesettet. Ingenting blir interessant, anna enn å komme seg levande frå situasjonen. Tankane bære meg heim til trygge omgivelsa, til gode minner.
Ogso drømme seg om å vere komen fram til neste hytte. Plis, det må ikkje klabbe! Og et må ha energi til å rekke fram!
Åt og drakk godt, men hadde skikkelig hodepine grunna lite søvn.
Eg vil berre at det her skal gå!
Tok til og med fram eit bilete av bestefar, noke eg har hatt i sekken heile denne og turen i fjor vinter, som eg har tatt fram i veldig utfordrande stunde om eg har vore i teltet. Han steike speilegg til meg på vedomnen på kjøkkenet sitt. Eit artig og koselig bilde som får tankane til å roe seg litt.
Og klokka fem på ettermiddagen, hadde det blitt kaldare. Eg pakka i hop, og starta å gå. Det klabba Ikkje. Hadde fått fellene tørre. So begynte det å mørkne, og vinden gav seg. Gjekk med hodelykt og det bar eindel oppover. Det var ikkje mykje eg såg.
Noke som var veldig rart, var at eg følte eg gjekk heime på bøen. Akkurat som at haue mitt ville eg skulle tru at eg var liten gutt og drog på rattkjelka opp den lange bøen, for å renne fort ned att. Eg lot meg drømme vidare, såg for meg vennane mine som små, der vi akte nedover so snøen fauk inni dei nedglidde snødressane våre.
Merka at også her er det viktig, at ein får ha ein trygg oppvekst. Eit trygt og solid fundament som bære ein gjennom vanskelige situasjona seinare i livet.
Etter sju timar marsj, var eg komen ned under skoggrensa, nerme Keinovopio. Utrulig nok var det Ikkje hytte her heller, kun airbnb som eg var i seinaste laget å bestille. Hadde vel ikkje bestilt likevel, var litt dyre. Men eg var nede under skoggrensa og vinden hadde gitt seg. I rein lykke, slo eg opp teltet, kom meg i soveposen eitt på natta, pemmikangryte på kok og eg kjende meg trygg. Eg var verdens lykkelegaste person. Eg hadde greidd det. Ufattelig tilfredshet. Tilstedeværelse.
Uttafor komfortsona skal visst vere bra, og eg kjende på ei enorm lette og mestringsfølelse etterpå. Takknemlighet og. Men det her hadde gått altfor langt, det sette nok meir negative spor enn positive. Litt trauma. Kjem tilbake til det etterpå. Men lærdommen, at ein må gjere meir research, om ein går i uveir fordi ein stola på at det er hytte på kvelden, e jo greit å ha med seg.
Og alt er relativt. For meg, sikkert sliten og trøtt etter mange veke ute, verka det her veldig sterkt inn på meg, som ikkje har opplevd sånt før. Og at inntrykka blir større her ute, som eg har nemnt tidlegare. Og det er verre når ein er åleine.
Ein utkvilt person som har vore borti sånt mange gonga før, hadde nok beholdt roa og ikkje kjent på verken redsle eller ubehag. Men det her blir jo korleis eg opplevde det, frå mine forutsetninga.
Heilt i ørska, for eg vakna kl seks igjen, so gjekk eg like so godt vidare. Det var sol og litt vind, so eg fekk faktisk tørka alt på pulken, ved å bitte det fast til tørk.
Møtte på Sveriges nordligaste fastbunde der i Keinovuopio, ein liten plass på sikkert berre nokre frå fastbuande. Eg gjekk altso ikkje heilt ned dit natta før.
Fekk meg kaffi. Såg sikkert ut som at eg trengde det. Og vi pratte. Men eg merka at orda var vanskelig å finne, for eg var so trøtt. Eg spurte om han kunne finsk, og, for han snakka norsk og kunne svensk. Jaja, samisk også! Og jeg snakker bedre norsk enn det du gjør, sa han med glimt i auget.
Han lurte på om eg ville ha whisky i kaffen. Helst ikkje sa eg uten å verke uhøflig. Men i beskjedenhet, sa eg at viss du har noke frukt, hadde det vore herleg!
Litt forfjamsa sa han at han hadde ei banan liggande. Eg fekk den.
Det irriterte meg resten av dagen. Koffor i all verdens namn og rike, spurte eg etter frukt?! Ein av dei store draumane her i nord, er jo å få reinsdyrkjøtt frå ein ekte same! Og eg spør etter frukt, og får ei banan!
Gløymde jo og å seie kry at eg hadde laga pemmikan og levde på det nordover, so frukt hadde vore godt når det er spekk og hjortekjøtt det går i… Han trudde vel at pulken min var full av frukt!
Jaja det seie vel litt kor trøtt eg var.
Han meinte det gjekk scooterspor langs grensaelva paralellt med Finske grensa sørover. So eg fulgte den.
Det var faktisk herlig å gå. Eg kjende meg so letta over å vere i trygge omgivelsa, og visste at det ville bli ei god natt søvn i teltet i tørr sovepose i natt.
På kvelden hadde eg altso passert Saarikoski og var kom meg inn i Finland. Søren so kult! Og det var nydelig her! Nesten heilt flatt, og øde… Masse små bjørkeskog. Heilt stille.
Koste meg med å sette opp teltet slavisk etter ein framgangsmåte eg har kome fram til, og sov ti nydelige timar.
Herlege scooterløyper tok meg gjennom Finland. Etter min smak, til eit sånt prosjekt, elska eg scooterspor.
Eindel scootera passerte meg. Dei ser jo ut som tøffe motorsykla, skinande i forskjellige røffe farga. Det er sikkert litt status her å ha ein heftig scooter tenkte eg. Litt tøffare var dei med hjelm og skibrille, enn meg med pelslue og pulk. Men dei fleste helste!
Det var lett terreng å gå i. Litt artig, fordi på kartet kunne det sjå ut som at eg skulle gå over høge fjell, men ja, eg vil vel heller sei små høgder på toppen femti høgdemeter å ta. Trengde det no. Blei fort glad i det faktisk, sjølv om at fjell er kult.
I følge kartet som var på tavla ved Saarikoski, var det ei SURVIVAL HUT, på ein liten plass som heitte Hirvasvupio. Det kunne då ikkje mistolkast! Gjekk også den dagen til det var mørkt, over tolv timar, og vinden tok seg opp med nedbør.
Eg kjende at eg var livredd for at også denne var låst. So her kjeme det eg nemnde tidlegare, at eg har nok fått litt trauma etter den forrige opplevelsen… kjende meg veldig stressa og det øydela litt for gåinga på kvelden. Det er jo egentlig veldig fint å gå kveldstur. Men eg kjem nok til å forbinde det med utrygghet ei stund framover…
Med klump i magen sjekka eg. Og det var nesten so tårene pressa seg fram.
Den var heldigvis ikkje låst, og ein flott omn med ved ved sida, var klar til å opererast. Å tusen hjertelig takk. Eg var so letta.
Der blei eg ein dag til. Kviledag. Ikkje mykje anna skjedde i denne flotte reindyrka tømmerhytta, enn at eg låg ganske flat og tenkte på det eg hadde oppleve.
Men so kom det seks scootera, og like fort braste dørs inn og han som stod der, søkte hytta med eit like kjapt blikk og vendinga som når ein soldat undersøke om eit rom er trygt for trusla i eit krigsområde!
Eg såg på han med synåla i munnen og selen på fanget. Han var i førtiåra, om finnara har sann ca samme aldringsprosess som det vi nordmenn har.
Han såg meg og at det var ting overalt. Sa noke på finsk og gjekk ut att like fort som han kom inn.
Då eg kjem ut, har dei fått fyr på nokre vedkubba der ute, og eg sa først på norsk, so på engelsk, at eg hadde rydda og at dei måtte berre bruke hytta! Neida det gjekk fint. Dei skulle berre ha lunsj, so vidare.
Ikkje var dei sama heller. Tydeligvis e ikkje alle på scooter sama. Dei lo då eg spurte om dei skulle sjå etter reinsdyra sine, og meinte dei dreiv ikkje med den slags, og snudde seg kjapt til bålet igjen. Eg skjønte fort at dei ikkje var so gira på å snakke engelsk med ein friluftsgutt av ein normann, so eg gjekk inn att i hytta.
So høyrde eg at scooterane starta opp att og det banka på døra. Ein av dei sa noke på finsk med eit fint smil og gav dei meg to finske kjøttpølser og sennep på tube. Då fekk han vridd inntrykket mitt til finnara frå dårleg til supre likevel.
Eg hadde nett ete ein stor lunsj, men prøvde å steike den eine på bålet som var litt kull igjen frå. Sennepen i kombinasjonen med pølsa var so god at den andre gjekk ned den og, og eg la meg inn igjen på liggeunderlaget, og såg i taket på den gamle tømmerhytta dagdrøymandes, med litt sennep rundt barten og ein god følelse i magen.
Neste innlegg kjem om fem daga og blir herifrå til Kautokeino og eit stykke lenger nord. Fortsatt takk for følget!