Måned: mars 2026

Og eindel koselege små, men sikkert gamle bjørke som kler snøen. Rekna med det er reinen, vinden og kulden som helde den litt i sjakk, so det ikkje blir skog overalt.

Etter to-tre tima gåing, sjekka eg gps’en der eg sette meg ned på pulken og hadde ein so fin ro. Hæ?! Nei føy! Her har eg jo fulgt det einaste scootersporet som var å følge! Eg har jo faktisk gått sørover nedover Finland! Litt stressa går eg rett ut i terrenget for å avskjære mot Kautokeino, men snøen er 80cm sukker rett ned til lyngen, so det var uaktuelt å gå utan løype. Gjekk derfor tilbake igjen. Hah! Nei, må alltid vere påskrudd her, so ein kjem seg framover. Eller i allefall ikkje heilt avskrudd!

Men det verste var at då eg kom tilbake eit par tima etter, nermare rundt lunsj, so var det altso kun det her sporet. So eg ringde dei i på Airbnb’en eg hadde leigd i Kautokeino, om det ikkje var noke scooterspor til dei, frå Hirvasvupio! Nei det hadde dei ikkje peiling på. Men eg fekk nummer til ein kjentmann. Han gav meg igjen nummeret til ein norsk same som dreiv med reinsdyr lengst vest mot Finland. Og han fekk eg faktisk tak i. «Ney, der er det ingen scooterløypa, ney. Vi trenger ikke det, vi driver ikke reinen inn i Finland…»

Kjende det romantiske med å gå i urørt natur mista fort sin sjarm då kvart steg blei som å gå på åtte tjukkesar i gymsalen so du seig so langt ned at låra skreik i syre. 1-2km/t mot 6km/t på scooterløype. Jaja, eg har jo ingen tidsfrist på meg, so tid er relativt her oppe. Derfor fyrte eg eit bål og lunsj, før blodsukkeret sank like lavt som skia i sukkersnøen.

Hah, var no litt aritg og. Det å vabba i sukkersnø for meg sjølv, frå Finland til Noreg. Ut på tur der ingen ferdes! Den stipla sommarruta var jo ikkje noko meir nedtrakka enn resten av terrenget, so kanskje var det ingen som hadde gått her heile vinteren. So no følte eg virkelig eg var i villmark! Definisjonen på villmark er visst 5km uten menneskelig inngrep i form av infrastruktur. 5km er ikkje mykje. Likevel er det berre 10% av Noreg som faktisk kan kallast villmark. Og for hundre år sidan var det heile 50%! So det er berre å nytte på mens ein kan! No gjekk eg forøvrig i Finland då…

Og eit godt stykke ut på dag kom eg jammen meg ein gul varde som ein ikkje kunne ta feil av.

Og sjå der! Riksgrensegjerde! Då var eg komen til Noreg!

Og etter litt kom eg på nokre reinsdyrspor og faktisk scooterløyper, men etter litt gåing utan å sjå på kompasset, hadde spora tatt meg langt sørover igjen… Frustrerande greier. Retningssansen likna jo ein sau her eg går uten referansepunkt. Eller mykje verre enn sau. Trur faktisk dei har god retningssans, når eg tenke meg om…

Blei eindel hit og dit. Men so såg eg opp på himmelen, at eit fly tok ein skikkelig u-sving. So det var ikkje berre eg som streva med retningsansen her ute.

Og ved hyttene på Goahteluoppal, so var det altso scooterløyper resten til Kautokeino. Det hadde forsåvidt samen informert meg om på telefonen. So eg var ikkje heilt utan håp.

Det var begynt å mørkne då eg ankom den stølen eller fjellgarden, so primusmiddagen eg åt her blei litt kjapp, for den hytta som vist på biletet blei berre skumlare og skumlare etterkvart som mørket tok over… Nei! Komme seg vidare før det enda med at gjenferd kjem ut og vil ha noke middag, dei og!

Litt flott scootertrasking i solnedgong før eg sat opp teltet mitt i sporet på eit vatn, for der var det godt feste for pluggane.

Dagen etter var det meir grått, men godt å komme i gong. kl 6 var eg faktisk i farta, tilfelle det skulle komme ein heil flokk med rensdyr og sama. Eg ville ikkje vere til bry for den slags! Og faktisk såg eg eindel reinsdyr etterkvart der eg gjekk. Flotte dyr.

Presenninga og kle som hang opp på løypene. Det fekk eg vite seinare var for å senke farten på reinsdyra som gjekk altfor fort på scooterløypene. Ikkje eit forsøk på å tørke klesvasken på vidda.

Og då var det ei stor elv eg hadde gått den siste timen på, som tok meg gjennom tettstedet Kautokeino. 3000 folk bur det her. Det er ikkje stort. Eller jo forresten. Kautokeino kommune, er den største kommunen i heile Noreg! So kom ikkje her og fortell at Kautokeino er lite! Og jammen er det ikkje alle som kan sei at dei har ei elv som hovedgate! Sikkert lite vedlikehold og.

Airbnb’en eg hadde leigd to overnattinga på, hadde villsau. Var derfor eg valde den. So eg speida etter nokre brekande ullskikkelsa der eg gjekk på isen. Og joda, der var heimen, og jammen var det scooterspor heilt opp til døra. Trur scooter blir meir brukt her enn bil!

Får innrømme at det var godt å komme seg inn i ein liten hybel. Dusj, klesvask og ting til tørk var ikkje feil. Det har jo vore eit veirskifte no heilt sida eg kom opp til Troms, altso mykje mildare. Derfor trenge eg ikkje å bry meg med å unngå dusj for å opprettholde feittlaget mot kulda, som var i første delen av turen. Men noko finare blei eg ikkje. Det skeivtvoksande skjegget og håret utan fasong, forandra seg ikkje stort.

So var det jammen ein TV der, med MAX innlogga. Hmm, Knight of the Seven Kingdoms… Kunne vore god avkopling… Men nei! Den skal sjåast heime med skikkelig lyd, og Kautokeino skulle sjekkast ut!

Men det var igrunn ikkje so mykje å sjekke ut faktisk. Tettstaden var ikkje store biten å rekke over, sjølv med pulk på slep. Eg trudde jo det var eit stort senter eller i det minste eit telt der eg kunne få kjøpt noko lokal mat! Og spesielt om det hadde vore noke klesplagg eller sko, sydd av ei koseleg samisk dame som hadde lært handverket av mora eller bestemora si. Men nei, til og med knivfabrikken der var nedlagt!

Jaja, eg skal ikkje klage. Eg vil jo ikkje ha masse turistgreier heime der eg bur, so då kan eg ikkje forvente at det skal vere reine disneyland her oppe heller. Og det var no litt forskjellig, som gullsmed og sånn. Men når ein er singel, sleppe ein å gå inn på sånne dyre butikka. Og sportsbutikken var god der eg fekk kjøpt meg ein ordentleg samekniv, laga i Karasjok, i ein litt mindre skala enn dei store for å spare vekt. Hadde jo nettopp knekt den eg hadde, so det passa bra. Men no fekk eg jo nettopp ein fin samekniv heime frå speidargruppa, men den var so tung, at ein mindre var å foretrekke her på tur. So fekk pulken fekk seg ein oppskeining av sjefen sjølv.

So var det litt artig, for eg ønskte jo å handle noko lokalt reinsdyrkjøt. Men det var ikkje enkelt. Søkte eindel på nett og spurde folk på gata, men nei. Dei meinte at her har alle reinskjøt i frysen sin, so den som ville prøve å selge det, ville nok ikkje få solgt anna enn frysen sin!

Gav litt opp det prosjektet, kunne jo kjøpe eit stykke på Rema, sjølv om eg syns det er mykje meir spesielt å kjøpe direkte no som eg faktisk er her oppe.

Stakk innom ein byggbutikk for å kjøpe ein ny ladekabel til mobilen min. Fekk auge på ein kar som såg veldig ut som ein bergensar grunna bykledene og byfrisyren. Hah! Då han kom bort i kassa snakka han faktisk bergensar. Søren so lang tid han bruka. Eg skal jo berre ha den ladekabelen her… Då det endeleg var min tur, nemnte eg det med reinskjøt til dei i kassa. Nei, dei har vel noke nede på rema 1000 sa dei litt uinteressert. Men trur dåke ikkje at han bergensaren derimot, stoppa i døra og snudde seg og gliste?! «Skarru ha rrreeinskjøt?» Spurte han på innbarka bergensardialekt.

Og før eg visste ordet av det, so sat eg på i bilen hans og vi køyrde eit stykke opp i feltet. Han var turnuslege her oppe. Eg takka han veldig for at han gjorde dette, og då svarte han veldig enkelt «Neeei, eg hadde dagen frrri, så å hjelpe nomaaadarr med å skaffe seg rreeeinskjøt, varr jo ein grrrei måte å få tiden til å gå på». Vi lo begge to.

Vi parkerte ved eit hus der det stod ei samisk dame som jammen meg tok oss med inn og opna ein frysar som var full av reinskjøt. Kjøpe rett frå bonden, det er meir min stil, ikkje Rema 1000. Då sleppe ein dessa mellomledda, og ho var ei koseleg dame som var stolt over det ho viste fram. Dei hadde drevet med rein i generasjona. So her var det både kokekjøt, skav, røyka og speke, og litt vel salt reinsrull!

Der kjøpte eg litt mykje, so med tanke på at eg i tillegg henta ut ny 9kg pemikanpakke frå posten, tilsendt frå pappa heime, blei pulken i tyngste laget då eg skulle gå vidare. Hadde jo kjøpt litt andre ting og, og hadde rukke å fyllt kjøleskåpet med frukt og grønsake den dagen, so ja, plutselig vog nok maten i pulken meir enn alt det andre til saman.

kom i prat med dei eg leigde airbnb’en med også. Ho var frå samisk opphav og dei hadde drevet med reinsdyr i generasjona dei og, og eg trur det var helga etter, so skulle dei jammen temme ein rein for å bruke den til å dra slede. So det var litt synd det ikkje var den helga eg var der. Men so skulle det vere samisk melodi grand prix her i kautokeino samme helga, so tenke det var greit det ikkje var den helga eg var der likevel.

Dei fekk litt fenalår frå meg og eg fekk villsau kokekjøt frå dei. Og gumppus, samisk tradisjonsmat, som fekk hedersplass i pulken. Det var nokre ballar, laga av blod og talg og sånn. Var visst vanleg å ete det med tyttebær, for då auka inntaket av jernet frå blodet. Ikkje rart desse samane har hatt utholdenhet til å gå på ski etter rensdyrflokkane sine opp gjennom åra!

På kvelden var eg igrunn nokså køyrd, og kvapp til i det telefonen ringde. Det var bussjåføren frå Mo i Rana som dreiv radio. Og då var det ikkje lenge før eg blei intervjua der, litt lenger denne gongen. For det var so mange som hadde spurt han både på bussen og i gata om han hadde høyrt noke frå han som gjekk Norge på Langs med ei ski! Artig det. Meir fornøgd med dette intervjuet.

Der har vi den nye kniven. Stolt. Dyr var den og. Og det blei kokt reinskjøt ilag med ein heil pose kokt beinmarg, som blei sugd ut i rein satisfaction.

Fekk lese litt om Kautokeino før eg sovna. Og heller ikkje det har vore eit unntak frå den tragiske historia. Eg har stor respekt for samisk kultur, bl a grunna deira tradisjona for å leve av naturen.

Eg tar derfor å lime inn rett frå google, for eg syns det er greit å bli påminnt om litt historie.

På 1800-tallet ble arbeidet for å «sivilisere» samene gjennom en blanding av fornorskning og religiøs oppdragelse, der målet var å innlemme dem i den norske stat. 

Innføringen av kristendommen i Kautokeino skjedde over lang tid, ofte gjennom tvang fra statens side. Samisk religion (sjamanisme) ble aktivt motarbeidet, og noaider (samiske sjamaner) ble forfulgt, inkludert beslagleggelse av sjamantrommer.

Den første kirken i Kautokeino ble bygget rundt 1650, og en ny kirke ble reist i 1701–1703 med svenske midler, noe som gjenspeilet datidens grenseoverskridende svenske ambisjoner i området.

• Kautokeino-opprøret (1852): Dette er et av de mørkeste kapitlene i samisk historie. Opprøret var en reaksjon på sosial undertrykkelse, kulturell forakt og en streng, statlig kirkelig forvaltning.
• Vekkelse og fanatisme: En sterk læstadiansk vekkelse preget området på 1850-tallet. En gruppe samer utviklet en radikal form for denne troen, som førte til at de gjorde opprør mot lokale autoriteter.
• Tragisk utfall: Opprøret endte med at to personer (handelsmannen og presten) ble drept, og flere ble skadet. De ansvarlige samiske opprørerne ble straffet hardt, to ble henrettet ved halshugging i 1854, noe som understreker det tragiske aspektet.
  
  Synd at menneske skal utnytte religion til å få meir makt og rikdom.

Anbefala filmen «Kautokeino-opprøret».

Med det kan vi legge Kautokeino bak oss, og ta fatt på den 4 mil lange dagen som skulle for det meste gå på den delvis isbelagte elva nordover.

Og det var på ein laurdag. Over 100 scootera køyrde der, fordi det var ein årleg, eller vekeleg greie, ikkje veit eg kor ofte dei hadde det. Men dei kalte det Pokerrun. Noken stasjona ute langs elva, var noke kortspelgreier, og på kvelden var det premieutdeling og sikkert noke fest. Det blei mykje helsing! Nesten overbelastning i skuldrane mine til slutt!

Om ein ser dei to spora der, so tok eg til høgre, for det var slutt på is. Etter 20min gåing oppover, kom det to scootera. «Nu tur æ du har gått feyl!» Haha vi lo godt. Det var nokre samar som skulle opp å sjå til ein skada reinskalv oppe på vidda. Det skulle vore artig å vore med tenkte eg, men er jo greit å nå fram til den fjellgarden eg skal overnatte på, før det blir altfor seint.

Så eg gjekk tilbake og ut att på isen. Klare jammen meg å gå feil når eg skal gå på ei elv i fire mil også…

Dei traff på meg seinare også desse to samane som heller såg til dyra sine enn å vere med på pokerrun. Reinskalven var friskmeldt så det blei ingen slakting heldigvis. Voldsomt flotte den sleden dei hadde. Den hadde vart i fleire generasjona. Og kikkertetuiet av skinn, sikkert laga sjølv.

So passerte eg nokre hus som såg ut til å trenge ein snekker.

Og eit anna, som såg ut til å prøve å gjømme seg bak tre tre.

Høyres kjedeleg ut å gå på ei elv fire mil, tok jo meg 12 timar. Men nei, det var heilt nydeleg. Traff på tre stk som gjekk på Alta folkehøgskule. Dei gjekk frå karasjok, over finnmarksvidda og ned til kautokeino. Han eine skulle faktisk prøve seg på norge på langs på sommarstid, allerede veka etter skuleslutt. Eg spurde om han ville gjere det med andre. Nei! Åleine! Sa han og dei to andre lo.

Og litt ut på dag stoppa eg opp for å ete. Faktisk frå eg var i fart og stoppa, til reinsdyrkjøtet med 200g smør og litt grønsake var ferdig stekt, på primusen, hadde det berre gått 3,5 minutt! Fy søren! Eg har blitt so effektiv med denne primusfyringa at det ryke lang veg! «Oi norge på langs! Du må vere i knallform!» «å det veit eg ikkje, men eg har blitt ein reser på primus!»

Vått vart det etterkvart også. Off, mykje betre med 20 minus enn plussgrader…

Løypa tok meg til slutt opp på vidda,

So flott å gå der, at det er ikkje til å beskrive.

Og eg kom til slutt ned ved vegen til fjellgarden, som var over 100 år gammal. Lahpoluoppal, heitte plassen med kanskje fem hus.

Der var det ein 86 åring som dreiv plassen. Han hadde gjort det i mange mange år. Var oppsynsmann også då han var yngre, så han kjende naturen her betre enn bukselomma si. Og her kan dåke sjå at han var i full gong med å måke snøen uttafor utedassen, til meg. Det hadde visst ikkje vore folk der å overnatta på fleire månedar.

Følte meg som ein konge der eg fekk alt servert på sølvfat.

Og eg som hadde kjøpt litt for mykje reinsdyrkjøt, fekk bytta til meg noko elgkjøt med han, for han skaut jammen fortsatt elg i alder av 86 år. Som vist på biletet, fallt både den litt vel salta reinsrullen og pemikanen i smak, so det blei gjort ein god deal for begge to.

Han lo godt då eg i tillegg sat gryta på kok med villsau. Eg ville koke det i tre tima, for å kunne ha mange porsjona i pulken klar til å varmast opp ute på tur.

Alle som har vore her opp gjennom åra som går desse turane, ja dei har styra med desse posane sine, sa han på den nordnorske dialekta si. Du derimot, du har pulken full av tørka og kokt kjøt! Sa han, nokså begeistra, for han gjorde det samme, til alle jaktturane sine på vidda. Dei sov som regel i telt då ei var på elgejakt. DET er jakt det. Fleire overnattingar, og til slutt få skutt elgen, for so å partere den og bære den heim i rammesekkane sine. Han lo godt då eg nemnde termisk bøjakt med traktoren klar. Termisk hadde han ikkje, og skulle aldri ha det heller. Og sånn real turmat eller toro grønsakssuppe hadde han visst prøvd ein gong, men då blei han lei før posen var tom, og like svolten, men oppblåst gjekk han ufornøgd vidare.

Det blei mykje prating! Og han viste meg bilete av elgejakt blant anna, og han kunne faktisk fortelle meg at den Hirvasvupio hytta eg overnatta på, altso den tømmerkoia hadde vore ein heim for lenge sida, til sama som dreiv reinsdyr. Og kona gjekk ofte til Kautokeino på ski for å handle varer. Dessverre førte spriten ho av og til fekk i bytte med varene sine, til ein trist slutt, for to av herrane skaut kvarandre i drukkenskap, so det endte i tragedie og plassen blei etterkvart fråflytta. Kan ikkje sei at spriten har noko konstruktiv historie her oppe i nord.

Holde seg til mat isteden!

Nei, no tar vi like so godt påskeferie. Neste innlegg kjem tysdagen over påska. Då blir det over Finnmarksvidda, innom fjellgardar, gjennom ein dal som gav meg mareritt i ei ufatteleg kul gamme eg overnatta to netter i, grunna stormen som ula ute, men ikkje klarte å trenge gjennom den trygge og solide torva.
Og det blir siste innlegg før Nordkapp! Berre to igjen!

God påske!

Med pulken baktung av nye 9kg pemikan og litt elgkjøtt og røye frå Mats Jørgen, legg eg igjen ut på nye eventyr.

Altervatnet er langt. Faktisk 45km. Ligge i Øvre Dividal nasjonalpark, ein av dei flottare i norge, både sommar og vinter, etter mi meining i allefall.

Mykje flott og makestetisk natur, men noke som scora høgt er det ville dyrelivet som er mykje rikare enn nede i sør. Kryr av rype, hare elg, og ikkje minst all den gode fisken, som store røyer og ørret.

Det kan gjere friluftslivet her oppe meir innholdsrikt, om ein er interessert i å leve litt på det naturen har å by på ei veke ute, som rype og fisk ilag med potetmosen og smøret. Istedenfor kun multe og blåbær nede i sørnorge. Bra det og! Men metta ikkje so mykje kanskje hehe.

Ein lunsj, som faktisk kun tok 30min, fekk eg primusen på fyr, vatn på kok og delte opp røya eg fekk og lot ho trekke nokre minutt med litt potetmos, spekk, gulrot og salt og pepper. Fastfood kan ein sei, fordi det går fort å lage. Eller superfood, fordi det er skikeleg råvare

Med gode scooterspor og vinden bak, gjekk det lett framover på isen.

Det er nokre scootera som køyre forbi. Dei helse. Det er midt i vinterferien, som desse nordlendingane har så seint.

Ein scooter stoppa, far og sønn. Eg får ein kvikklunsj som etterkvart blir eten opp, mens vi prata. Han vesle Lias hadde fått fire fiska på isen, og påstod at den eine hadde han ete opp. «Hullet er der fortsatt, så du kan bare fiske du å!» Seie han då eg sa han var heldig som hadde ein far som tok han med på fisketur på hytta. Far vise kor det er lurt å gå, for å treffe moreneryggane etter Altervatn.

Og der går eg til det mørkna, opp politiodden og oppå ryggane. Det er tung snø, temperaturen har gått opp til to varmegrader. Men heldigvis er det eit skispor der.

Eit stykke opp i høgda, møte eg på han som hadde laga spora. Ein kar i tjue åra som hadde på ein stor sekk og pulk på slep. Der hadde han isbor og ei skutt rype. Han hadde vore her ute ei veke. Fiska og jakta. Ein dag til skulle han vere her, men valgte å snu grunna det dårlege veiret som var meldt. Eg får ein uggen følelse.

«Men du går vel likevel, du som ska til Nordkapp?» Joda, seie eg. Det er ei hytte langt nord som er opa, så eg kan rekke den i mårå kveld før uveiret slår til for fullt. «Ta rypa, du treng den mer enn mæ».

Og ikkje vond å be, tok eg den og gjekk fornøgd vidare. Det begynte å regne mykje, so eg satt opp teltet, og kom meg i inn. Mitt hus nr to, som eg blir meir og meir glad i. Der gjorde eg som han sa: «du bare røske ut brystan, og kommer hjertet å, ja så koke du det å!».

Eg forklarte jo han at eg aldri hadde ete rype for vel, og i allefall ikkje sløygd eller vomma ut, eller ka ein seie til småvilt. Men det gjekk igrunn bra. Litt elgkjøtt og kom ned i gryta og potetmos, spekk, salt og pepper. Blei heilt drøyt bra faktisk. Overraskande mykje viltsmak på rypa, men veldig mørt. Også her, fastfood på nydelige råvare. Skal ikkje stå på lokalmaten!

Dagen etter var det mykje meir vind. Og is hadde komme på telt og utstyr. Bra eg lot skia få ligge i innerteltet med meg, for isbelagte feller ekje noke å satse på.

For å gjere dagen mindre langfatta, so gjekk eg altso 15 timar den for å rekke fram til hytta.

Hadde gått over på svensk side igjen og kom meg inn på scooter spor, via vatnet Giepanjahvri. Det blir vel i Vadvetjåkka nasjonlapark.

Vinden var veldig sterk og eg hadde blitt våt grunna hagl frå sida. Dei siste fire timane gjekk eg i mørket, men etter gode stikker.

soklart ryke draget på pulken også. Og eg som nettopp hadde eit par daga i hytte på Altevatn! Viktig å sjå over utstyr! Fekk fiksa det med skolisse i snøføyken, enn so lenge.

Hytta var ute på ei øy, so siste 20 minutta gjekk eg på is. Såg nesten ingenting grunna snøføyken.

Du kan tru eg blei glad då eg kom fram til hytta i ti tida. Der skulle eg bli heile dagen etter også, for det skulle ta seg virkelig opp til storm…

Eg gravde fram døra og skulle til å ta tak i håndtaket, so ser eg at det henge ein stor hengelås på den.

Det kan ikkje vere sant tenkte eg. Prøvde alt mulig for å opne den. So ser eg på døra eit notis på svensk: hytta er nedlagt.

Eg får panikk og fryse meir no, og ser meg ikring. Det er ei mindre hytte 10 meter attmed. Grave fram døra der og. Nei, også låst. Til og med utedoen var låst! Tok faktisk å prøvde å bryte opp døra, på det minste bygget, men då ser eg at det er berre eit lite rom på 1,5 meter fullt i snøfokk…

Ser på kartet igjen, er eg komt rett? Ja, samme symbol som på alle dei andre hyttene eg har vore til i Sverige, og eg er jo akkurat der!

Heilt fortvila prøva eg å grave fram ein plass bak hytta der det er litt le, så eg får satt opp teltet. Det blafra og eg var redd for å miste det der på mørke natta.

Eg fekk det opp og kom meg i den våte soveposen. Det meste hadde blitt vått etter dagens etappe. Hadde ikkje gjort tiltak, for eg skulle jo på hytte… Fekk varmen i meg, men det blafra so mykje at eg ikkje sovna.

Kl 3 på natta går eg ut for å tisse. Då hadde det blitt betre sikt. Og jammen! Der er det tre hytter 80 meter lenger borte! Koffor såg eg ikkje dei på kartet?! Kanskje det var dei!

Eg heiv på meg den våte dunjakka, tok med spaden og gjekk ut. Burde eg ta med noke meir? Nei eg skal jo berre grave fram døra. Kjem tilbake etterpå og henta resten.

Vinden nermast kasta meg bortover mot hyttene. Eg gravde fram og var kjempe letta. So glad!

Men nei. Den og var låst. Dei to andre og. Då kjende eg tårene begynne å komme. Ka skal eg gjere i mårå når det blir enda sterkare vind?

Eg snudde og gjekk i motvind mot teltet. Men kor er det?

Eg prøvde å gå i same retning som eg hadde kome frå. Kom aldri til det. Snudde meg og såg, men ingenting! Gjekk litt rundt, men nei! Prøvde å ikkje få panikk…

Heldigvis klarte eg å finne tilbake til dei tre nye hyttene. Tok ut ein ny kurs. Nei fann ikkje teltet. Fann tilbake og gjorde det samme enda ein gong, og heldigvis, der var plutselig det raude teltet mitt bak den vesle hytta. Fekk ikkje auge på det før eg var nokre meter i frå..

Kraup ned i soveposen og merka at det her er alt for spennande. Eg er langt utanfor komfortsona og kjenne ingen glede av det. Begynne å lengte heim. Men fekk heldigvis sove eit par tima før sola kom fram.

Vakna kl 5 og lurte på ka eg skulle gjere. Det er 3 mil til neste hytte. Eg kan klare det trass vinden…

Pakka i hop teltet i den sterke vinden. Har på ekstra med klede, for jakka og buksa er våte. Ting blir utrulig fort vått i sterk vind som har med seg masse snø som smelta fort i sola.

Etter kun 10 min gåing har det klabba so mykje på fellene at dei er blytunge. Grunna den heftige dagsetappen i går, og omtrent ingen søvn, ser eg at eg ikkje vil klare å gå med den klabben i tre mil i storm.

So eg bestemme meg for å sette opp att teltet og blir der til kvelden, for då var det meldt kaldare. Prøve å tørke fellene i soveposen og behandle dei. Har to par, men begge klabba. Både mohair og nylon.

So der ligge eg heile dagen og høyre på vinden. Det er so spennande at eg ikkje klare å høyre på lydbok eller rolig musikk. Eg er so bekymra over at vinden skal reise med teltet. Berre at eg fekk det opp, syns eg igrunn var godt gjort. Prøvde å spa til ein vindmur, men jo lenger eg var ute, jo våtare blei kleda, av den penetrerende sludden, so den blei ikkje mykje til hjelp.

I sånne mørke stunder virka det som at det skjer noke med tankesettet. Ingenting blir interessant, anna enn å komme seg levande frå situasjonen. Tankane bære meg heim til trygge omgivelsa, til gode minner.

Ogso drømme seg om å vere komen fram til neste hytte. Plis, det må ikkje klabbe! Og et må ha energi til å rekke fram!

Åt og drakk godt, men hadde skikkelig hodepine grunna lite søvn.

Eg vil berre at det her skal gå!

Tok til og med fram eit bilete av bestefar, noke eg har hatt i sekken heile denne og turen i fjor vinter, som eg har tatt fram i veldig utfordrande stunde om eg har vore i teltet. Han steike speilegg til meg på vedomnen på kjøkkenet sitt. Eit artig og koselig bilde som får tankane til å roe seg litt.

Og klokka fem på ettermiddagen, hadde det blitt kaldare. Eg pakka i hop, og starta å gå. Det klabba Ikkje. Hadde fått fellene tørre. So begynte det å mørkne, og vinden gav seg. Gjekk med hodelykt og det bar eindel oppover. Det var ikkje mykje eg såg.

Noke som var veldig rart, var at eg følte eg gjekk heime på bøen. Akkurat som at haue mitt ville eg skulle tru at eg var liten gutt og drog på rattkjelka opp den lange bøen, for å renne fort ned att. Eg lot meg drømme vidare, såg for meg vennane mine som små, der vi akte nedover so snøen fauk inni dei nedglidde snødressane våre.

Merka at også her er det viktig, at ein får ha ein trygg oppvekst. Eit trygt og solid fundament som bære ein gjennom vanskelige situasjona seinare i livet.

Etter sju timar marsj, var eg komen ned under skoggrensa, nerme Keinovopio. Utrulig nok var det Ikkje hytte her heller, kun airbnb som eg var i seinaste laget å bestille. Hadde vel ikkje bestilt likevel, var litt dyre. Men eg var nede under skoggrensa og vinden hadde gitt seg. I rein lykke, slo eg opp teltet, kom meg i soveposen eitt på natta, pemmikangryte på kok og eg kjende meg trygg. Eg var verdens lykkelegaste person. Eg hadde greidd det. Ufattelig tilfredshet. Tilstedeværelse.

Uttafor komfortsona skal visst vere bra, og eg kjende på ei enorm lette og mestringsfølelse etterpå. Takknemlighet og. Men det her hadde gått altfor langt, det sette nok meir negative spor enn positive. Litt trauma. Kjem tilbake til det etterpå. Men lærdommen, at ein må gjere meir research, om ein går i uveir fordi ein stola på at det er hytte på kvelden, e jo greit å ha med seg.

Og alt er relativt. For meg, sikkert sliten og trøtt etter mange veke ute, verka det her veldig sterkt inn på meg, som ikkje har opplevd sånt før. Og at inntrykka blir større her ute, som eg har nemnt tidlegare. Og det er verre når ein er åleine.

Ein utkvilt person som har vore borti sånt mange gonga før, hadde nok beholdt roa og ikkje kjent på verken redsle eller ubehag. Men det her blir jo korleis eg opplevde det, frå mine forutsetninga.

Heilt i ørska, for eg vakna kl seks igjen, so gjekk eg like so godt vidare. Det var sol og litt vind, so eg fekk faktisk tørka alt på pulken, ved å bitte det fast til tørk.

Møtte på Sveriges nordligaste fastbunde der i Keinovuopio, ein liten plass på sikkert berre nokre frå fastbuande. Eg gjekk altso ikkje heilt ned dit natta før.

Fekk meg kaffi. Såg sikkert ut som at eg trengde det. Og vi pratte. Men eg merka at orda var vanskelig å finne, for eg var so trøtt. Eg spurte om han kunne finsk, og, for han snakka norsk og kunne svensk. Jaja, samisk også! Og jeg snakker bedre norsk enn det du gjør, sa han med glimt i auget.

Han lurte på om eg ville ha whisky i kaffen. Helst ikkje sa eg uten å verke uhøflig. Men i beskjedenhet, sa eg at viss du har noke frukt, hadde det vore herleg!

Litt forfjamsa sa han at han hadde ei banan liggande. Eg fekk den.

Det irriterte meg resten av dagen. Koffor i all verdens namn og rike, spurte eg etter frukt?! Ein av dei store draumane her i nord, er jo å få reinsdyrkjøtt frå ein ekte same! Og eg spør etter frukt, og får ei banan!

Gløymde jo og å seie kry at eg hadde laga pemmikan og levde på det nordover, so frukt hadde vore godt når det er spekk og hjortekjøtt det går i… Han trudde vel at pulken min var full av frukt!

Jaja det seie vel litt kor trøtt eg var.

Han meinte det gjekk scooterspor langs grensaelva paralellt med Finske grensa sørover. So eg fulgte den.

Det var faktisk herlig å gå. Eg kjende meg so letta over å vere i trygge omgivelsa, og visste at det ville bli ei god natt søvn i teltet i tørr sovepose i natt.

På kvelden hadde eg altso passert Saarikoski og var kom meg inn i Finland. Søren so kult! Og det var nydelig her! Nesten heilt flatt, og øde… Masse små bjørkeskog. Heilt stille.

Koste meg med å sette opp teltet slavisk etter ein framgangsmåte eg har kome fram til, og sov ti nydelige timar.

Herlege scooterløyper tok meg gjennom Finland. Etter min smak, til eit sånt prosjekt, elska eg scooterspor.

Eindel scootera passerte meg. Dei ser jo ut som tøffe motorsykla, skinande i forskjellige røffe farga. Det er sikkert litt status her å ha ein heftig scooter tenkte eg. Litt tøffare var dei med hjelm og skibrille, enn meg med pelslue og pulk. Men dei fleste helste!

Det var lett terreng å gå i. Litt artig, fordi på kartet kunne det sjå ut som at eg skulle gå over høge fjell, men ja, eg vil vel heller sei små høgder på toppen femti høgdemeter å ta. Trengde det no. Blei fort glad i det faktisk, sjølv om at fjell er kult.

I følge kartet som var på tavla ved Saarikoski, var det ei SURVIVAL HUT, på ein liten plass som heitte Hirvasvupio. Det kunne då ikkje mistolkast! Gjekk også den dagen til det var mørkt, over tolv timar, og vinden tok seg opp med nedbør.

Eg kjende at eg var livredd for at også denne var låst. So her kjeme det eg nemnde tidlegare, at eg har nok fått litt trauma etter den forrige opplevelsen… kjende meg veldig stressa og det øydela litt for gåinga på kvelden. Det er jo egentlig veldig fint å gå kveldstur. Men eg kjem nok til å forbinde det med utrygghet ei stund framover…

Med klump i magen sjekka eg. Og det var nesten so tårene pressa seg fram.

Den var heldigvis ikkje låst, og ein flott omn med ved ved sida, var klar til å opererast. Å tusen hjertelig takk. Eg var so letta.

Der blei eg ein dag til. Kviledag. Ikkje mykje anna skjedde i denne flotte reindyrka tømmerhytta, enn at eg låg ganske flat og tenkte på det eg hadde oppleve.

Men so kom det seks scootera, og like fort braste dørs inn og han som stod der, søkte hytta med eit like kjapt blikk og vendinga som når ein soldat undersøke om eit rom er trygt for trusla i eit krigsområde!

Eg såg på han med synåla i munnen og selen på fanget. Han var i førtiåra, om finnara har sann ca samme aldringsprosess som det vi nordmenn har.

Han såg meg og at det var ting overalt. Sa noke på finsk og gjekk ut att like fort som han kom inn.

Då eg kjem ut, har dei fått fyr på nokre vedkubba der ute, og eg sa først på norsk, so på engelsk, at eg hadde rydda og at dei måtte berre bruke hytta! Neida det gjekk fint. Dei skulle berre ha lunsj, so vidare.

Ikkje var dei sama heller. Tydeligvis e ikkje alle på scooter sama. Dei lo då eg spurte om dei skulle sjå etter reinsdyra sine, og meinte dei dreiv ikkje med den slags, og snudde seg kjapt til bålet igjen. Eg skjønte fort at dei ikkje var so gira på å snakke engelsk med ein friluftsgutt av ein normann, so eg gjekk inn att i hytta.

So høyrde eg at scooterane starta opp att og det banka på døra. Ein av dei sa noke på finsk med eit fint smil og gav dei meg to finske kjøttpølser og sennep på tube. Då fekk han vridd inntrykket mitt til finnara frå dårleg til supre likevel.

Eg hadde nett ete ein stor lunsj, men prøvde å steike den eine på bålet som var litt kull igjen frå. Sennepen i kombinasjonen med pølsa var so god at den andre gjekk ned den og, og eg la meg inn igjen på liggeunderlaget, og såg i taket på den gamle tømmerhytta dagdrøymandes, med litt sennep rundt barten og ein god følelse i magen.

Neste innlegg kjem om fem daga og blir herifrå til Kautokeino og eit stykke lenger nord. Fortsatt takk for følget!

Var koselig opphold i denne lissje hytta her på Hukejaurestugan, so eg lagde klart fliser til neste som skal fyre kjapt i omnen. Den kniven der får gjennomgå! Det får kroppen og, so kjende meg nokså sliten idag. Har nok gått for mykje på, og det haglet igår var vel ikkje heilt gunstig. Fort å bli for ivrig!

Men jammen var det flott å starte dagen med tur likevel! Padjelanta nasjonalpark levere kvar dag. Sikkert nydelig på sommaren og.

Veiret drog seg plutselig til med hagl i vindkasta, men jammen har Brynje ekspedisjons kleda holdt ute det meste eg har vore borti til no, so langt meir fornøgd med desse enn klattermusen i fjor.

Sveriges høgste fjell, Kebnakaise, såg eg kanskje i det fjerne der. Eg går no berre og nyte det eg ser. Det står jo ikkje namn på fjella der ein går heller! So då kan ein plutseleg gå glipp av sånt!

No har det jo blitt nokre dagar utan folk, so kan sei eg blei overraska av å sjå at det var bevegelse framme ved hyttene på Salkastugorna! Nordkalottleden som eg dei siste dagane har fulgt, tok meg idag inn i ein ny dal. Kungsleden som går opp til Abisko. Eg hadde ikkje høyrt om den før, men det er visst ein verdskjent dal som blir enormt mykje besøkt av turistar.

No var det altso 54 stk her, til 53 sengeplassar, fullt altso. Det var kun franskmenn og belgiske, for det var fleire reisebyrå som hadde arrangert tur. Og faktisk skulle det no vere 17 belgara i 17 dagar framover, som går i gruppe heilt nordfrå gjennom denne dalen. Det er fem dagar, og dei overnatta ilag på desse hyttene som er på ein avstand 20km der ikring. Han som dreiv hytta her kunne trygt sei at det var fullt på alle hyttene i lang tid framover, so bra eg hadde telt!

Det var ein anna kar på min alder som også hadde telt, ein tyskar. Og dei som dreiv her likte at det endeleg var nokon her uavhengig av kommersiell reisebyrå, og gav oss lov til å bruke ei lita avstengd hytte til tørking, for det kan ein sei det blei bruk for!

For då mørket tok til, såg vi nemlig ein gjeng som dreiv å saga opp store stokkar og kløyvde dei. Litt spesiell måte å halde øksa på, om eg trenge å nemne det.

Vi gjekk bort og spurte ka dei trengde so mykje ved til, dei er jo ikkje så store desse hyttene, og stappfulle av folk, som sikkert produsera meir varme enn denne beinfryste veden kunne gjere!

ja for det vil eg kjapt nemne, at scootera kjem med lass av fire meter lange bjørkestokkar til hyttene. So blir dei sagde og kløyvde av betjeninga og oss turistane. Dei er vel litt tørka dissa stokkane, men kan ikkje vere mykje, for jammen osa det godt i omnen av vassdamp når ein fyre her, so får håpe at feiaren ofte er innom!

Tilbake til den stilfulle vedkøyvinga…

Nei den skulle brukast til badstue. Badstue?! Ja, badstue. So tyskaren og eg fekk ræva i gir og sagde og kløyvde som berre juling, vi og, med sikkert ikkje mykje betre stil, for jammen blir ein ikkje vedakløyvar av å gå med pulk kvar dag!

So då gjekk eg frå å ikkje sjå folk om dagane, til å sitte splitter naken i ei vedfyrt badstue ilag med turistane i alle aldra og kjønn. Damene første timen på kvelden, herrane timen etter, og ein miks siste timen. Vi valde den siste timen.

Etter so mykje frysing og å oppholde seg i kaldt veir, var det heilt ufattelig herleg å sitte i den badstua. At det var miksa skjønn kunne ein ikkje sjå, for dei heldte på so mykje vatn, so den tette dampen kunne skjule både troll og fe!

So ut å rulle seg i snøen so den smelta rundt på kroppen kjappare enn smør på steikepanna. So inn att. So ut att og inn att. Ein og ein halv time dreiv vi på, for det her skulle nyttast! Og eg som streba etter å ikkje bli dehydrert om dagane. Den rauk idag!

Å berre stå ute i den majestetiske naturen, heilt stille, berre vere, og kjenne blodet suse rundt kroppen mellom slaga inne i badstua. Hah, ja det var vel noke ein kan kalle ein god rus. Kan virkelig kjenne at ein leve. So det leve i nuet prosjektet her, vil eg tørre å påstå går rette vegen.

So fekk eg litt av kaffen brygga på denne finurlige dingsen han tyskaren hadde med, mens han fekk smake litt pemmikan av meg. Eg ville egentlig Ikkje ha kaffi, og han ville nok helst kun ete den store spinat suppa si, men det kan vel vere greit å utvide horisonten. Kosa oss gjorde vi i allefall!

Han hadde mykje greier med seg! Som den boksen der som ser ut som ein detonator til ei bombe! Det var powerbanken hans. Han hadde drone, stort kamera og masse anna som krevde mykje straum. Eg derimot går jo rundt med ein bitte liten powerbank, men skal vel heller ikkje ha straum til meir enn hodelykta og mobilen so eg kan høyre litt på lydbok i soveposen, heller.

Men eg hadde mykje større telt enn han!

Det nydelige veiret berre fortsatte, so det gjorde eg og. Kjende meg langt betre. Fekk sikkert svetta ut både groms og grams!

Må vere balsam for sjela å vandre her. Lett terreng. Nei ein trenge verkeleg ikkje å gå på desse toppane! Å gå i dalane vel so bra!

Traff på neste gruppe, etter å ha komt meg opp på ei høgd. Dei stod på toppen og tukla med fellene sine. Eg blei litt overraska, for dei skal vel ikkje renne nedover fjellet med pulk utan feller når dei for vel har hatt ski på beina før? Kunne vore eit artig syn. Men eg gjekk vidare til neste hytte.

Der var det enda tomt, so eg fekk ein god og lang prat med dei som dreiv det. Ein blir populær der, når dei kan snakke svensk til meg, og ikkje engelsk til desse kommersielle reisebyrå gruppene.

seks veker er dei der på vinteren. 4000kr får dei, so det er jo berre ein symbolsk sum. Penga er ikkje alt her i livet. Jammen var det travelt! Men veldig kjekt og givande meinte dei.

Fekk fire koppa varm solbærsaft, so eg flaug med vinden mot neste hytte.

Då eg nerma meg, såg eg at det var eit stykke å gå opp til dei, og eg visste at det var fullt, so eg gjekk like godt forbi. Finne vel ein plass ut på kvelden i le.

Det gjorde eg ikkje, so då var det å praktisere noke eg trente eit par gonga på heime. Å sette opp teltet i sterk vind. Då er det fullt fokus! Vil ikkje at teltet skal flyge av gårde! Då står ein der i tussmørket!

Det gjekk knirkefritt, og eg kom meg inn i teltet, pemikangryta på kok og varmen i soveposen. Å fyyy søren det er litt av ein godfølelse! Mestring, men og so takknemlig for at ein har eit bunnsolid telt! For det å knote ute i vinden, til å komme inn i ly, av eit syltynt lag, er ein fascinerande følelse.

Vinden gav seg litt, so eg sov godt med øyreproppa på. Hadde den vore veldig sterk, so hadde det nok ikkje blitt so mykje av den søvnen. So hytte e jo å foretrekke om det er veldig sterk vind soklart. Ein skal ha respekt.

Gjorde det faktisk med vindvotta, meget kry. Blir ekstra knoting, men når det er 15 minus vil eg heller bruke litt lenger tid med votta enn å fryse fingrane av meg med hanska. Sterk vind i 15 minus e ikkje hanskeveir. Men no etter tre måneda, gjekk den eine i oppløysing, so eg må få tilsendt eit nytt par i neste pemikanpakke. Har virkelig gjort nytten, Tante Mia!

So er det jo alltid like spennande på morningen å titte ut for teltet korleis landskapet og veiret er. Og her mot slutten av Kungsleden var det fortsatt like vilt og mektig.

Så det blei cruising ned mot Abisko nasjonalpark, ut av kungsleden denne føremiddagen. Det er altso frå Abisko den starta.

Traff på ein gjeng på sikkert førti stk som var på veg oppover i motsatt retning. Ikkje alle verka like motiverte eller fornøgde der dei gjekk. Men eg tenke dei fekk flotte daga framover.

Naturen kunne dei i allefall ikkje klage på. Dei ville nok sjå nordlys, og fekk det og. Faktisk er denne plassen eit av dei beste plassane i verden for å sjå nordlys, grunna dei høge fjella som dekke dalen. Det gjer den til Lapplands tørraste plass, altso ofte skyfri himmel, optimalt for nordlys.

So då var det ned bakkane med pulken hompande bak meg, og ein lunsj tur innom hyttene ved start punktet. Den blei drevet av bl a ei midt i seksti åra som nettopp hadde gjennomført Iron man. Skal ikkje stå på formen til dei som jobba her.

So var eg altso kome fram til målet for dette kapittelet, Abisko.

Der tenkte eg å overnatte inne eit par netter for å ha kviledag, for eg var virkelig sliten. Mange lange etappa har det vore no elleve daga etter kvarandre og nesten kun telt. Men for eit eventyr!

Det første eg såg då eg ankom tettstedet, var ein elg nedanfor gangfeltet inn i ein skog. Bra teltplass, der den har trakka klart og le for vinden. Men eg skal ikkje ligge i telt ikveld!

gjekk so opp til Turistsenteret i håp om å leige rom. Tjukt i asiatiske folk var det, og jepp, heilt fullbooka mange daga framover.

gjekk då ned i sentrum eit par kilometer, og sjekka ut både hotell, motell, hostell, airbnb, hytter og ja til og med ein sjaman som tilbydde overnatting med spåing av framtida attpåtil, men alt var fullt i vekevis framover.

Endte opp med å gå opp igjen, sette opp telt der eg hadde sett elgen beita. Sånn kan det gå! Drøyt unødvendig å bruke heile tre tima på å finne ein dyr plass å sove, når ein kan ligge i telt, hæ?

Nei, so då blei det heller til at eg utsette kvilen eit par daga, til eg kom til Altervatn, over til Norge. Der skulle eg få overnatte på hytte med ein kamerat frå troppen eg var i førstegangstjenesten med. Det skal bli herlig det…

Han meinte eg kunne gå til nordvest sida av vatnet Tornetrask. For då er det ein fin tur over fjella, via ei flott DNT hytte, og so ned til Altervatn.

Det skulle i allefall ikkje stå på utmattelsesfølelse då eg ankom Altervatn to dagar etter. For over fjella gjekk det stort sett i 1km/t i kjempe djup laussnø heilt urørt, og opp bratte bakka, so eg gjekk på kne store delar. Å gå på beina var tyngre, då eg gjekk til snø opp til navlen.

Dnt hytta, Lappjordhytta, eg ankom halvveis var jo fin den, men det var ikkje mykje energi til å nyte den anna enn å ete masse mat og sove.

apropos det, so var skåpa fulle av tysk mat som nettopp hadde blitt lagt inn. Det hadde seg nemlig slik at eit tysk ektepar hadde planlagt tur i over fire måneder som skulle starte i Abisko og avslutte ti dagar lenger nord.

dei brukte to dagar til denne DNT hytta for det var so tunge forhold. Dei tok like so godt å gav opp heile prosjektet. La igjen all maten på hytta og gjekk tilbake. Møtte meg dagen etter og var nokså sure og skuffa. Skulle ta første fly heimatt. Trist saker!

Det tunge fortsatte dagen etter, og då eg kom opp i fjella, blei det ingen sikt, so gps og kompass blei hyppig brukt. Berre passe på skavlane!

men etter å ha gått over fem timar slik, kom eg meg ned for skådda, og det opna seg. Også føre blei lettare med meir vindpåvirka snø.

So nokre timar seinare i lett terreng, so lenge ein traff bra på moreneryggane og skogfeltet, kunne eg endeleg sjå Altervatn. Og også Bardu, mot Setermoen.

Der tjenestegjorde eg, so det var spesielt å vere tilbake her. Eg blei jo veldig sjuk andre året, grunna kyssesjuka og valde å seie opp som soldat til hensyn for helsa. So at eg no står her for eiga maskin, frisk og glad, var eit spesielt øyeblikk for meg. Viska vekk det eg hugsa igjen av sjukdommen her oppe, og fyllte hjernebarken med dei friske kjekke minna igjen.

Og då eg ankom Altervatn, blei eg tatt kjempe godt i mot av foreldra til han Mats Jørgen, inn i deira hytteheim, som var so flott at det var eit eventyr for seg sjølv.

Nydelig middag av sjølvfiska aure, eller røye, bakt i omnen, og masse godt tilbehør åt vi med det samme, for dei her har vore høgt opp i skiskyttarsporten begge to, so dei visste at det var mat som var mest ønskelig. Også fekk eg velge mellom å sove i eit heimesnekra aneks eller ei eldre koie. Virkelig kjekke folk! Og fotte detalja på håndverker. Sjølvgjort er velgjort her oppe!

Eg valde anekset, til respekt for Mats Jørgen som sikkert ville sove i koia. Han kom dagen etter.

So då han kom, blei Ruteplanlegging, utstyrssjekk og matforberedning blei unnagjort først. For dei hadde vore kjempe greie å henta ut pemikan pakken og kjøpt noke nytt utstyr på Bardusporten.

So var det berre masse prat, mat og avslapping med kvar vår fantasibok i to daga til. Bokarsenalet der var virkelig herlig med masse kjente fantasi titla. Kan vere at eventyrara har ein tendens til å like fantasi literatur. Han har forøvrig gått Norge på langs for nokre år sida.

Vi hadde jo tenkt å isfiske, men det var faktisk meir fristande å slappe av. Og storsankar som han er til det daglige av både fisk, rype, hare og elg, so klarte han og fint å slappe av inne mens vi høyrde blesten ta i veggane.

Kunne virkelig ikkje hatt betre opplading for dei kommande dagane, der eg skal gå over til Sverige igjen, gjennom litt av Finland ogso til Kautokeino.

Då reise vi frå Sulis. Trur eg skrudde av tankevirksomheten der eg gjekk opp i mørket til ut på kveld i bratta, for plutselig var eg på toppen! Og der venta Ny Sulitjelma DNT hytte til ei god natt søvn. Synes ikkje ho var so spesiell, anna enn at den var veldig stor og innlagt varme og straum. Praktisk, men mindre koselig. Gjorde nytten.

Noke av gruvedrifta dreiv på seint 1800 talet her. Hanken heitte plassen, som betyr tverrbratt, eller utover hengande bergvegg.

Tok fatt dagen etter med friskt mot. Det stadsnamnet kan ikkje bety so mykje tenkte eg og såg at det ikkje var lange beten til kveldens nye hyttemål nerme svenskegrensa.

Der tok eg feil. Eg vil påstå at det her, var den tyngste etappen på prosjekt hittil, ikkje den bakken igår, som bussjåføren mente. Og faktisk tyngre enn då eg gjekk i Jotunheimen på kne.

På kartet gjekk det ein veg opp, men den va no heilt vekke i den bratte knallharde snøen, so korleis dei har laga den på sommarstid, sikkert eit par, tre generasjona tilbake, ja det skjøna Ikkje eg!

Lempa sekken full av pemikan for å fordele vekta, men eg syns pulken var blytung opp bakkane likevel. Blei ikkje det typisk Sunnfjord sporet (som går rett opp) kan ein sei, for den travarseringa eg måtte gjere her, var pinlig tversgåande. Såg sikkert ut som eit brett frå stigespillet, der ein går fram og tilbake heilt til ein til slutt er på toppen. Og tru meg! Her var det fleire ruter som førte meg tilbake i den skareharde snøen… og terningen viste aldri meir enn ein.

Men då eg kom opp, opna landskapet seg so praktfull at smertene var gløymt. Noke meir storslått skal man leite lenge etter. Heilt urørt natur også. Ingen spor.

Greit at det var kjempe tungt å gå i dinna snøen, og pulken som eg har gjort baktung, for å flyte på snøen, brøyta heller seg gjennon som ein ubåt i ukjent farvann… Men at det er heilt urørt utan spor, får ein til å føle seg enda lenger ut i villmarka. Sjølv om eg nettopp var i Fauske…

Blei eindel bratt her også, so brunsjen på toppen her blei dubbel porsjon, og eg følte meg fortsatt svolten.

Faktisk var det begynt å mørkne då eg kom ned til Sorjushytta. Men nydeleg nedkjøring som til og med pulken kunne sjå ut til å like, han gav iallfall ingen lyd frå seg mens vi cruisa nedover fjellet til Bajep som eg trur vatnet heite.

Sikkert fisk her og, for i boda var det både isbor og fiskestenger. Men eg hadde nok med å slappe av og ete pulken lettare, kjende eg. Og det må den ha blitt, for gjekk faktisk rundt 9000 kaloria idag. Altso to pemikana på 4500. Og den energien blei definitivt brukt, for lite går ut, for dei som skulle lure på det!

Blei ein nydelig kveld her oppe, heilt åleine, stjernehimmel og heilt stilt. Og ingen dekning. Gjere mykje det.

Dagen etter derimot, var det so sterk vind at å komme seg til utedoen var aktivitet nok til at dagen nesten ikkje kunne kallast kviledag! Og eg fekk igrunn nok å gjere, for her måtte ein sage og kløyve veden sjølv. Og arbeidsglad som eg tør påstår at eg er, blei eg hekta på å sjå at ved stabelen blei større og større, so eg trur nok at det er mange besøk her i ettertid som sleppe å kløyve noke ved, for å få hytta varm!

Denne dagen gjorde godt for haue og kropp kjende eg, eit lite avbrekk frå tur, for tur kan vere travelt det og!

Men fint med balanse, so dagen etter hadde vinden roa seg, og eg gjekk over det Bajep vatnet og inn i Sverige. Sverige gitt! Eg følge Norkalottruta no, so då bære det inn her, sikkert av praktiske grunna som å sleppe å gå over voldsomt høge fjell i norge eller gå langs veg.

Og i Sverige blir det heilt opp til Altervatn, mellom fem og ti dagar etter. Ingen dekning. Ingen strøm. Kanskje ikkje hytte og kanskje ikkje folk. I allefall ikkje norske!

Det gjekk frå tung nysnø, til nesten ingen snø i det heile tatt her inne i Sverige. Kan ikkje ha fått mykje av snøen som kom, kun vind. Derfor gjekk eg for det meste nedover elva.

Og det gjekk igrunn bra, og var veldig kul opplevelse, for det var so mange forskjellige tøffe isskulptura! Og eindel platå nedover å renne, so jammen var det ikkje lett å halde seg skadefri! Skal ikkje tulle med kvass is, men ein kan jo alltids bruke den som rutsjebane, for det er i allefall effektivt energimessig!

Landskapet, forma av den siste innlandsisen med tydelige isstripe. Berggrunnen består i stor grad av kalkstein, noke som gir opphav til ein frodig flora, inkludert kalkkrevande fjellsippeenger. (Ifølge Google)

Det her er altso ein nasjonalpark som heite noke so artig som Padjelanta. Og er ikkje mindre enn Sveriges største nasjonalpark…

Parken er hovedsakelig eit høgfjellsplatå rundt sjøane Vastenjaure og Virihaure. Om sommaren driv samane reindrift ved Stáloluokta og Árasluokta. Veldig bra beite for reinen, som tidlegare nemnt.

Kom innom Staddahjåkå, litt sånn DNT opplegg der ein kan få seg mat og overnatting, men fordi det ikkje hadde opna for sesongen enda, var det ein nødbu ein kunne bruke. Der var det ingen vedfyringsovn, men gass, som eg ikkje syns er like koselig.

Det er visst slik at dei brukte det før, men det gjekk so heise med skog, so dei slutta med det. Lenger inn i Sverige derimot, blei det heldigvis fyring. Men det kjem vi tilbake til. Trur desse hyttene er samisk drevet, ikkje den svenske turistforening. Jaja ikkje so nøye!

Blei kun ein lunsj her, for eg ville til neste hytte, på søraust enden av den store innsjøen Virihaure.

So då blei det ned enda ei lang elv, so ut på innsjøen. Det var blitt sopass mørkt, og eg var so sliten, so eg håpte på ei hytte for meg sjølv. Og idet eg kryssa sundet, var det jammen meg lys der borte. Det var jo laurdag, so klart var der folk… Søren, skal eg sette opp telt her på sundet? Nei eg må få påfyll med vatn og, det går no sikkert bra. Svensk e no ikkje so vanskelig å prate.

Mens eg gjekk bortover isen og fantaserte om folka var greie eller slemme, ankom eg til slutt hytta.

Der var det mange snøscootera og to hunda som bjeffa. Svarten eg er igrunn klar for å legge meg med det samme omtrent! Ekje gira på noke kalas!

I det eg satte frå meg pulken , kom det ei dame ut lurte på ka eg lurte på! Nei, eg tenkte å overnatte her, for nødhytta er vel opa? Nei, den turisthytta er 500 meter lenger sør, den vegen!
Ho virka ikkje veldig blid.
Å! Ja, det ser eg no ja! Sa eg medan eg såg på kartappen.

Litt flau og irritert på meg sjølv, gjekk eg i den retninga og ankom hyttene. Den var tom, og klar for tørking av klede, matlaging og soving. Perfekt!

Dagen etter stod eg over for to alternativ. Gå over eit fjell, 30km, eller gå på innsjøen, og opp nokre elver til eg kom over på andre sida 38km. Gå på is er jo kjapt og behagelig. Har vore litt strabasiøst dei siste dagane. Eg går for skånsom benymringsfri is.

Idet eg nerma meg elveutløpet, begynte magen å rumle etter mykje flat gåing, so eg skulle til å smelle på pemikangryta på primusen. Men so ropa det ein kar i det fjerne. Med irriterande lågt blodsukker ser eg meg ikring litt overraska. Får til slutt auge på ein fargerik type med hund og pulk. Ja?! Han sa noke som svar, men eg sa at eg ikkje høyre noke på dinna avstanden. So ropte han igjen. I come to you! Sa eg enda meir irritert.
Vi starta å gå mot kvarandre.

15 minutt tok det før vi endeleg var so nerme at vi helste. Faktisk hadde eg hatt tid til å fyrt opp primusen, fått pemikangryta på kok og nøte eit herleg måltid og attpåtil pakka ned att, hadde eg berre vore iro her. For 30minutt pleie eg å bruke på, rutinert som har blitt her ute. Men det hadde kanskje vore litt egoistisk. Han kunne vel blitt provosert av den slags opplegg.

Han skulle vere ein franskmann, ikkje italiensk for dei som lurte på det. Han såg på meg med store auge som tydeligvis hadde gjennomgått noke traumatisk…

Han hadde tenkt å gjere det samme som meg, so han gav det eit forsøk dagen før. Men i det han nerma seg elveutløpet, braka det laust og han gjekk faktisk gjennom isen…

Vatnet kom heilt opp til ansiktet! Heldigvis fallt ikkje verken hunden eller pulken oppi, og han kom seg oppatt ved å bruke skistavene som piggar! Han kom seg til land og fekk opp teltet, der han kom seg inn i soveposen og fekk etterkvart varmen i seg. Vrei kleda og tørka dei på primusen. I dag gjekk han i sola for å tørka oppatt ytterkleda. Går greit det so lenge ein sjølv er varm. Det var 15-20 minusgrader, so er ikkje heilt lett situasjon å falle ned i, kan ein sei…

No valde han altso å gå over fjellet istaden. Han anbefalte sjølvsagt det same til meg, mens eg såg bort på elveutløpet.

Vi diskuterte litt på gebrokkent engelsk, og eg kom til slutt fram til å prøve å gå på land, på oppsida av elva. Han meinte det var altfor kuppert, med berg osv, men eg kunne vere no prøve.

No var eg jo allereie på god veg, og litt kjedelig å gå ekstra for i tillegg krysse eit fjell med tung pulk likevel, so eg ville gje det eit forsøk.

Vi skilde lag. Det e jo kjekt å gå med folk, men å prate gebrokkent engelsk med ein voldsomt energisk franskmann som nettopp har vore nær døden, ja det kan bli litt travelt der vi går ilag i timesvis på is…

So då var det berre ein ting å gjere, nemlig å komme seg på land, fyre opp primusen og nyte ein god frukost, for det var på høg tid, og so ta fatt på utfordringa.

Lika egentlig å ete etter å ha klart slike utfordringa, ikkje rett før. For då nyte ein jo ikkje måltidet! Men svolten vann, og av og til funka det å «ete fyst», for joda, dei blei litt opp og ned, skrått og bæring av pulk opp berghyller, men det gjekk fint! Og eg såg 30 ryper! Og isen eg kom ned på var trygg! Det ordna seg for snille gutter, eller som eg skulle ha sagt til han: slapp heilt av. Eg er normann… Hehe nei so ovenpå er det ikkje fint å vere.

So var det isgåing til kvelden tok til, so eg fekk tid nok til å fundere på om ein blir meir audmjuk av å vere ute på ekspedisjona, ja, eller mindre…

Men den etterkvart treige tankevirksomheita blei plutselig avbrutt med ein rakett på den stjerneklare himmelen!

Jammen flaug det ein rakett til andre sida av fjellet! Og ned i den retninga franskmannen sa han skulle sette opp telt! Å fya meg, uheldige mann! Tenk om teltet hans blei truffe! Først går ein gjennom isen i tjue minus, so dagen etter brenne teltet opp av ein rakett!

Men over til mitt ståsted her! Den blei skutt opp frå der eg hadde tenkt å sove på turisthytte, inne i bukta! Typisk min flaks, so er det sikkert ein militær øvelse her!

Steike det altso! Nei her må eg få fart på sakene! eg valde å heller gå litt opp mot fjellet, før dei såg meg, for eg hadde ikkje runda sundet skikkelig enda, og hadde ikkje brukt hodelykt. So eg gjekk eit stykke opp, for å komme meg litt over den kalde fryseboksen nede på isen og satt opp telt ved nokre reinsdyrpor. Smarte hjerna tenke likt.

Nok ein kveld med nordlys og stjerne. Ja og måne, berre for å toppe det heile. Jammen er eg heldig med veiret.

Hmm, koselig. Og no har eg ein og ein halv time avslapping i posen etter måltidet før eg sikkert er sovna. Skal sjå om lydbøkene blei fullført nedlasta frå Sulis. Nei hæ?! Verken lars monsen Canada på tvers, femte bok av Edvard Hoem eller den nye harry potter boka som er no i år innspelt med over 200 forskjellige stemme og lyda som gir ein ufattelig bra opplevelse å høyre på her ute, har blitt lasta ned! Ja altso har ikkje blitt lasta ned!

Men ka e det her? «jeg overlevde Auschwitz». So den blei fullført ja! Den eg kom bort i ved eit uhell der i bussen! Og eg som ikkje får dekning før på mange dagar… Det blei ein litt mørk kveld med nedbrytande lytting på øyret og muligens krigsøving like ved.

Ingen raketta hadde slått ned ved teltet, eller besøk av soldata, so blei ei god natt søvn. Men søren so mykje rim her inne i teltet! Og uff so kaldt! Eg fekk på kleda og kom meg ut for å tisse, so ser jo det ut som at eg er på ein heilt anna planet!

Blei stilige bilete, men jammen upraktisk å starte dagen med nedfryst utstyr! Må vere kjempe rå luft i tillegg til kulden her oppe og!

Og idet eg kom ned på isen igjen var det virkelig som at kulden gjekk tvers gjennom marg og bein.

Ikkje hjalp det på trygghetsfølelsen at isen buldra noke so heise mykje der eg gjekk! Og det var faktisk eit par gongar der eg følte at isen sakk 2 cm og buldringa var rett ikring meg… Då tok et to steg tilbake, venta, og gjekk på igjen. Skjedde tre gongar. Såg sikkert veldig profesjonelt ut.

Det er vel spenningar som skjer, ved at kulden sprenge ut isen, men jammen var det ingen harmonisk start på dagen.

Men so kom sola opp frå fjella i det fjerne, og malte det gråe kalde landskapet, til smørgult, varmt og trygt. Sola varma nok ikkje mykje, men gav meg likevel ein heit og trygg følelse, som var veldig spesielt å kjenne på. Naturen er virkelig mektig, og det er stort å kunne leve litt nermare den for ein periode. Og eg trur ein oppleve det sterkare ved å vere langt vekke frå folk over lenger tid. Og foruten om Auschwitz boka kvelden før, e det lite anna som fylle haue der eg går.

Det kan kanskje høyres kjedelig og drøyt ut, men når ein kjem inn i bobla, føle eg ikkje behov for all den stimulien eg er avhengig av i det kvardagslige for å ikkje bli rastlaus.

kan nett nemne at isen på begge vatna var rundt 40cm tjukk, i felta der snøen ikkje låg på isen. So ikkje var den berre trygg for meg, men sikkert heile Brigade Nord, med sine stridsvogne, og vel so det. So dåke ikkje trur eg er heilt uansvarleg der eg går. Og elveutløp går eg aldri til, for dei kan vere farlege sjølv om isen er so tjukk so nerme som 100 meter i frå.

Ofte er det at det er den som går der ute, som har best forutsetning for vurdering av situasjonen.

So det. Nok ein fin dag blei det, gjennom mykje tung laussnø og vill natur.

Satt opp telt ved enden av Kutjaure.

Berre to dagar igjen no. Skal få runda av!

Dagen etter bar det gjennom dalen med desse flotte fjella å sjå på,

eg trenge vel igrunn ikkje nemne dei med namn, for dåke har nok ikkje høyrt om dei. Gjekk over isen Ahkkajaure, og eg ankom Ritsem. Fjellet heitte forresten Ahkka.

Der på Ritsem var det jammen tjukt med soldata, frå USA og Spania. Dei hadde hatt øvelse her i området dei siste dagane. Altso då var det ein rakett eg såg hin kvelden! Tydeligvis god kamuflasje på teltet mitt!

Eg spurte om det var greit at eg telta oppe i dalen no ut på kveld. Ja han visste ikkje, so han viste meg inn i hovedkvarteret til sjefen for øvelsen. Søren tør eg det, tenkte eg. So utstyrte som dei her er, kan dei vere hardbarska spesialjegera! Og då e vel sjefen ein hardnakka spanjol! Men då eg kom inn i kvarteret, stod det ein koseleg kar der i kiosken som eg fekk ein gøyal prat på svensk med. Bra sjef.

Fornøgd kom eg ut, sparka på att skia, tok på selen til pulken og gjekk gjennom massen av soldatane som stod der og glante, med det tekniske utstyret deira. Mens eg nikka til dei, iført strikkegensaren min, pelslua godt trykt ned på panna og ein kjærlighet på pinne som eg hadde kjøpt i kiosken. Den gav meg nok enda større bollekjaka enn kulden her ute allerede har stimulert kroppen til å utvikle.

Siste dagen i innlegget starta raudt. Fantastisk. Å vakne opp på ny plass kvar morning i vakker natur. Det kjem eg virkelig til å savne…

Men knall sterk vind idag! Den blåste meg kjapt gjennom dalen, over isen og heilt opp til hytta sitastaurostugorna.

so tidleg som kl 12 var eg der, berre fem timar, so eg åt ein frukost bestående av rundt 400g smelta hjortefeitt og litt spekekjøtt, for det var begynt å minke på pemikanen, so eg ville rasjonere litt. Ikkje tom altso, men det er enda langt igjen til altervatn!

Det gav meg ein so god følelse at å gå til neste hytte, 6t marsj i sterk vind frå sida, faktisk gjekk ganske greit. Men steike det, ein kan bli irritert på den vinden som aldri gir seg, og gjer at ein må ha ekstra vekt på eine sida for å ikkje falle over ende. Kun oppover var det også…

Når det begynne å mørkne, i kombinasjon med at ein er sliten og trøtt, blir inntrykka store og spenninga i kroppen stige. Veivalg blir kritiske på samme tid som at vurderingsevna blir svakare. Heldigvis var det eit scooterspor på isen eg valde etterkvart å gå på, og eg kom meg til slutt fram til hytta i tussmørket med kun haglet mot trynet mitt som sikt. Det er so herlig følelse. Å komme fram altso. Ikkje hagl i trynet.

Hytta Hukejaurestugan, hadde omn so eg fekk kløyvd til noke vedaskier med kniven, og fekk fyr i omnen, for her var det mulighet for det, det her er svensk turistforeningshytter. So nyte eit herleg måltid innanfor fire veggar som gav meg ly for vinden.

Neste innlegg går inn på den kjente Kungsleden, og meir enn som så. På gjensyn!

Hei, då blei det nokre ekstra daga sidan sist, grunna lite dekning her ute. Kven skulle trudd. Men for den med godt minne, so går det jo å hente oppatt tråden frå der vi slapp sist, nemlig Saltfjellet.

Og Saltfjelletappen blei jo flott! Såg for meg å gå tre mil langs E6 med vogntog susande forbi, men nei faktisk blei det heller å gå på isbelagt elv og snø belagt gammalvei!

Gamlevegen litt høgre i terrenget enn E6, kom eg inn på sikkert etter ein kilometer etter å ha starta. Men det stod skilt som eg tolka at her var det ulovelig å ferdast. Eg såg rundt meg. Ingen å sjå. So eg gjekk på.

Pang, poff! To skåt høyrde eg frå rett over E6! Eg dukka fort med haue og stoppa opp nokre sekund. Søren altso, har ikkje politiet betre å gjere her enn å vakte denne gamlevegen? Men so blei det stille igjen og eg såg ingen. Kanskje det var rypejegera eg høyrde, so eg traska på vidare.

Kryssa polar sirkelen oppi der, so feira med pemikan. Merka igrunn ingen forskjell då eg tok steget nord for sirkelen. Men er vel ein milepæl på eit vis.

Ca halvvegs såg eg to med pulk langt der nede. Hmm kanskje dei er på langtur og har nokre tips? Eg pilte nedover nokså fort! Det blei sånn fordi det var nedoverbakke, so dei lurte vel på ka eg absolutt skulle ned til dei etter. Men då eg nerma meg dei, snudde dei og gjekk fort mot meg, dei og, so vi nermast kolliderte der nede!

Det var eit artig møte med to på min alder, eller kanskje eindel yngre. Han hadde tjukt litt lenger hår, minnte meg litt om han i filmen Into the wild, og ho var litt lågare, stavanger dialekt, mens han knota so eg er usikker på hans. Fint par, tenkte eg. Dei smilte godt! Dei hadde vore ute å gått i eit halvt år! Starta ved grensa mot Russland heilt nord og har fulgt norskegrensa nedover, om eg forstod dei rett. Skulle visst bruke eit år på å komme seg sørover.

Kan sei det er eit heilt anna prosjekt enn det eg drive med, men jammen hadde vi mykje å prate om! Og omtrent alt vi kom over, so hadde vi dei samme meiningane og oppfatningane. Blir vel litt likasinna her ein går! Bortsett frå at dei var kjempe matleie! Til og med sjokolade gjekk nesten ikkje ned. So nei, der var vi ikkje akkurat like. For matlei blir eg vel ikkje før eg ligge i grava.

Apropos mat vart han heilt henrykt av at det var pemikan eg brukte. Ho smilte. Han hadde ein kamerat som gjekk til Sydpolen med pemikan som mat. Han hadde visst først brukt pelikan til å lage det, for det e det som er originalen. Men det var visst so pyton at han gjekk over til hjort. Då blei det so godt at han blei heller ikkje lei, som også er min erfaring so langt. Blir berre betre og betre.

Noke eg kjem til å angre på resten av turen, er at eg faktisk sa noke so utrulig at eg skulle gjerne ha delt med dei, men eg hadde litt lite igjen for å nå Sulitjelma, og pulken hadde eg lagt frå meg lenger borte! Hah, dei lo no berre og meinte eg trengde det meir enn dei.

Det der syns eg har vore vanskelig stort sett heile opplegget norge på langs. For folk blir so interesserte i den pemikanen, når vi ete ilag på hyttene, i allefall etter min vante forklaring i forhold til Amundsen, og energitetthet osv, men grunna at det er so heise feitt, so antar eg at dei fleste vil syns det er kvalmande eller vere redde for å krepere på plassen av for høge kolesterol verdia. Det e i alle fall det mange har gitt uttrykk for.
Og då blir det jo dumt å spørre om dei vil ha, for då kan dei føle at dei må seie ja, for å ikkje verke uhøflige! Har skjedd flere gongar! Søren då har eg mista dyrebar pemikan og dei går gjennom ein traumatisk opplevelse.

Nei det der syns eg er vanskelig. Veldig greit var det med rypejegerane. Dei ville ha og syns det var supert. Også han karen med den fine strikkegensaren på Bolna. For han sa rett ut at han ikkje ville ha, mens han grein på nasa.

So det har vore lettare her oppe i nord. Dei seie det som det er, rett frå levra, og ferdig med det! Enkelt å forholde seg til! Sånn, der fekk eg blåst ut ein stor bekymring her ute! Godt var det.

Vi skilte til slutt lag etter mykje artig prat for vi holdt på å fryse fast der vi stod på den isbelagte elva!

Eg valde å gå i deira spor resten av kvelden. Gjekk også der dei hadde gått gjennom isen, so eg og gjekk gjennom isen… Klabb fekk eg oppleve då. Rart, for utifrå deira spor, so såg det ut som at dei hadde berre gått vidare uten å ane ka som hadde skjedd! Mens eg stoppa no opp og prøvde å skrape av den isande klabben og slo skia ned i isen og hoppa bortover etter å ha fått på att skia, for å få av den ufattelig irriterande klabben! Eg knakk jo nesten isen enda ein gong, der eg gjekk og trampa meg bortover! Må fatte tiltak!

Eg gjekk ikkje heilt til dnt hytta Lønsstua på Lønsdal, for paret eg møtte hadde vore sjuke der ei vekes tid. So paranoide meg ville ikkje få samme smitta! Då blei det telt nedfor kanten av E6 litt ut i skauen. Måtte berre rulle ned frå den 20 meter høge vegskrenten, for å komme meg dit først. For eg hadde gått litt langs veg siste strekket. Pulken rulla med, og er alltid like glad. Eg også. For å sette opp telt i nordlys, komme seg ned i soveposen og gryta på kok. Ja. Då er det ingenting meir eg trenge for å kjenne på den største tilfreds.

Dagen etter blei det rutsjebane ned elva omtrent,

so gjennom ein flott skog eg vurderte å fyre bål til lunsjen min. Passerte heldigvis eit skilt der det stod at det var ein av dei få urskogane vi hadde att i norge… Då blei det heller primus, som og er bra!

Gjekk over fjellet ved junkerdalen og kom då til slutt ned til Graddis.

Jammen var det mange flotte fjellparti! Junkerdalen levere. Addjektinden og Ørfjellet i bakgrunnen der trur eg.

Las på hytta at den gamle telegrafruta som bandt nord og sør ilag so tidleg som i 1860 åra, ved at dei bygde sånt telegraf nett, går gjennom saltfjellet, men på den andre sida. Fordi eg gjekk paralellt med den syns eg det var litt interessant. På sommaren er det visst mange flotte tura å gå der, hytte til hytte. Og desse hyttene har reinholdera, sama, brukt flittig opp gjennom åra, når dei har flytta rein. Budde gjerne fleire veker der oppe og hadde matlager og greier. Høyres ut som eit fint liv!

Tilbake til junkerdalen, for vi er ferdige med saltfjellet no.

For eg kan sei at eg såg eindel rype, men ingen jerv, noke han into the wild karen hadde sett her. Men eg såg to reinsdyr! Dei var nede på isen på Viskisvatnan.

Eg såg dei før eg gjekk ned på isen. So forsvann dei då eg gjekk over isen. So kom dei tilbake på isen, då eg hadde gått eit stykke vekk frå isen… Koffor dei so absolutt måtte vere på den isen, forstår eg ikkje. Ka mat har dei å oppdrive der?!

Kanskje det er so sjeldan det er is her, at det er ein sensasjon når den først er trygg. Sånn er det i allefall heime no, med is på Jølstravatnet, so heile bygda må ut på den, for det er vel ikkje kvart skåtår det er tilfellet.

Jaja. Graddis ja. Der var eg klar for ei vaffel om ikkje anna, so eg gjekk no inn i denne sjarmerande koia. Etter å ha kjempa meg nedover lia med ein velteglad pulk…

Der var det veldig tomt, faktisk heilt tomt. Kun oppvasken igjen, med ein skvett vaffelrøre i eine bollen. Gjekk skuffa ut og møtte på eit par som skulle til å køyre derifrå i ein fei. Kor skal eg gå for å komme meg til Trygvebu, spurde eg. Du følge den dnt løypa der! God tur! Dei hadde det visst travelt. Skulle sikket rekke å komme heim for å sjå OL, eller noke sånt. Eller var det VM?

Ja eg tok no rådet for god fisk og gjekk ut i skogen i djup laussø. Ingen hadde gått der før, men jaja. Eller Neinei! Den kilometeren tok meir krefte enn heile turen til Graddis omtrent, for det var IKKJE ein pulk vennlig vintersti! Eg måtte jo somme plassa bære pulken loddrett! Strekk fekk eg og! Luskestrekk, so eg nermast drog venstrefoten etter meg, då eg ankom E6! Eg fulgte heller den oppover mot Stor graddis fjellet. På kartet kan det ofte sjå kjappare ut å gå rett på målet. Det er sjelden tilfellet.

Det starta å mørkne og strekken blei verre, men ingen problem for ein uteliggar som eg begynne å bli! Då var det rett ut for vegen og opp med teltet. Like fornøgd som sist. Bortsett frå at det kom ein stor bulldosar av eit slag og fresa snø utover heile teltet… Han blei sikkert like irritert som meg, som eg på han, på at eg telta akkurat der.

Men fekk ei god natt søvn, og strekken var vekke dagen etter. Å sove ute gjer underverker!

Ned mot Trygvebu fekk eg for det meste renne på veg uten feller, so det gjekk som det suste! Bra det var lite trafikk der på ein grytidlig morning i det kalde veiret. Gjekk faktisk so fort at eg gløymde å ta av vegen nedover mot Trygvebu! Det er ei dnt hytte ved elva Skieiddehjåkhå. Naturlig namn på ei elv, kan ein vel sei.

Då blei det til at eg heller rennde ned skrenta her. Det er jo eit tap å gå tilbake tenkte eg. Men her var det ingen spor, kun masse laussnø og bjørk. Ka gjer ein ikkje for urørt natur, tenkte eg mens eg deisa nedover dei altfor bratte bakkane. Blei mange tryn. Uhorvelig vanskelig snø å drive utfor i! Pulken fortsatt ikkje knekt.

Stakk innom Trygvebu for å tine litt vatn før eg fulgte elva oppover. Ja, du hugsa vel namnet, men om ikkje: Skieiddehjåkhå. Til eg endeleg ankom dagens mål: Argaladhytta.

Argalad! Høyr korleis det kunne ha vore ein festning eller ein landsby i sagaen Ringenes Herre! «Their taking the hobbits to Argalad!»

Men neida, ingen orka eller hobbita var det å sjå der eg traska oppover elva. Men flotte høge fjell og isformasjona! Men tung snø å vabbe i, so godt å endeleg komme fram nokre timar etter.

Der fekk eg ro i sjela altso. Det var en liten plass i en smal dal, der ingen skulle tru at det ikkje var rasfare… Og i samme stil som beliggenheten, var og dei to hyttene koselig små. Ja, det var ein liten plass akkurat passe stor nok for meg, hehe.

Fekk følelsen av å vere 10 år gammel igjen, heime på gutterommet på loftet, for hytta var ikkje mykje større, og ingen bekymringa nådde meg her. Ikkje tok det lang tid å få opp varmen i hytta heller, so jammen er det praktisk med små hus.

Og himmelen dansa runddans til langt ut på kveld, so den boka i hylla eg hadde sett, forblei urørt, for då eg til slutt la meg på puta, ja då sovna eg før klokkevisaren hadde landa på talet ni.

Kunne forsåvidt avslutta i den rolige tonen der, men eg ville komme meg til Sulitjelma, eller Sulis som dei kallar det dei som bur der.

Hei hoo! Ropte eg i dalen so ekkoet gav gjenklang langt bortover og isberga raste kring meg! Nei. Det gjorde eg ikkje. Men eg var klar for nye eventyr, for eg hadde sove i heile ti timar!

So då var det først ein dagsetappe gjennom dalen, som var nokså tung grunna nysnøen som hadde komt, før eg tinte vatn og åt frukost i ballvasshytta, ei flott DNT hytte ved ballvatnet.

Litt vanskelig å komme seg ned på Ballvatnet frå hytta, med magen full av mat! Valgte å renne rett ned gjennom skogen og ut på eit snøbelagt isberg, so eg deisa rett bak på rygg og pulken kasta seg over meg og vi endte begge to paddeflate ned på isen. Ikkje som bambi, men som eit snøras…

Ingen konstruksjon eller bein knekt, so vi trava etterkvart bortover isen. Då kunne eg skimte Årfottjårro i det fjerne, inn i Sverige. Eller var det Gabsjetjåhkkå?

Då eg hadde beseira tre timar med isvandring, som kan bli like mykje ein kamp mot kjedsomhet, som mot rare tankar, gjekk eg på nedsnødd veg, som faktisk var so skravlete at pulken velta ikkje berre ein gong! Men ankom til slutt Tjoarvihytta. Kor eg skulle tilbringe kvelden.

Der blei eg ganske so skuffa over kor lite koselig det var. Stort og kaldt! Eg trenge ikkje det!

Men etter å ha tatt ei runde, kom eg fram til ei gammal lukka dør. Ein høg knirkelyd kom det då eg opna den. Innfor døra, opna det seg ei gammal lita hytte. Det var mørkt so eg skrudde på hodelykta. Å du verden!

Tømmervegga! Og den var lita! Og ein herleg god ovn! Og kjøkken, alt i eitt rom! Virkelig sjarmerande. Kanskje topp fem?

Blei ein god kveld med bra fyr i omnen, der eg las om ei som dreiv fangst på Svalbard tidleg 1900 talet, av alle ting. Hm. Litt vel barskt det der, men kvar sin smak!

Her er det jo slike tanka som kjem inn. At koffor ikkje berre bli nokre daga når eg kjenne på ein so god ro i både kropp og sinn? Det er vel eit indre driv som vil vidare mot målet i det fjerne. Eg syns igrunn det er greit. Det er kjekt å vere på farten når eg først drive på her ute, og det føles som at eventyrlysten vil ha meir og meir, den eine dagen etter den andre.

Sjekka bussrutene til Fauske, for eg ville dit frå Sulis. Til Fauske for å kjøpe noken skisko som passa foten min betre enn Alfa. Eg har gått med pappa sine sko heilt frå vi var ferdige med Børgefjell, fordi mine var blitt for trange. Men no syns eg desse var blitt for store, dei e jo størrelse 47! So eg bruka tre par sokka! Eit dagsverk å ta på på morningen! So ja, eg trur nok at Crispi passa betre til foten min då dei er breiare framme i tærna og eg kan heller gå ned ein størrelse. Kan spare peng på sokka då.

So eg reiste avgårde så tidleg som halv sju på morningen, og gjekk på utan stopp. 11.55 gjekk bussen. Den einaste den dagen. Sånn er det jo på slike plassar… Eg var på plass 11.48. So etter å ha gått over fem timar, rakk eg det med sju minutt. Bra beregning. Eller blei kanskje litt stress.

Men eg fekk likevel nyte det å komme ned til Sulis, i skådde. Det e jo ein gammal gruvedrifts kommune. No er det snøscooter og hytter eg ser, for det er ganske unike muligheta for flotte turområder her. Trur eg talde over hundre scootera og kanskje åtte bila.

I 1895 var bergverket Sulitjelma størst i landet med 608 mann i gruvene. Og i 1913 var bedrifta nest størst i landet med heile 1737 ansatte. Det var nok ingen kjære mor å arbeide her på den tid. Det er laga ein film av dette, som heite Sulis 1907, i typisk norsk krigsfilm stil. Ganske ny. Eg hakje sett den, men søkte opp Sulis på youtube kvelden før, og fann meg i å bruke ein halvtime på å sjå på gamle opptak frå 1960 mens den enda var i drift… Hadde nok ikkje gitt meg tid til det heime…

Var forøvrig innom Sulitjelma turistsenter henta pakken med både 10kg pemikan og dei to thermosane. Dei her drive stort og legge til rette for folk som går tur, so det der var han vandt til. Eg vippsa no litt for at dei ordna med det og kjøpte noke i den døgnopne kiosken han hadde etablert. Sulitjelma er eit typisk mål både på Nordlandsruta, som mange går spesielt på sommaren. Også for dei som vil gå frå Sulis og inn i Sverige gjennom Kungsleden, som er kjent over heile verda.

Fauske blei superstress for eg skulle rekke litt forskjellig i forskjellige dela av byen, før eg tok bussen tilbake til Sulis. Litt artig då eg skulle sende dei gamle skiskoa heim, etter å ha kjøpt nye, so var det ein utlending som skulle hjelpe meg med sendinga. Han forstod ikkje ka eg sa. Han ba meg skrive ned adressa isteden, men den handskrifta var visst ikkje meir forståelig, so han røska til slutt til seg tastaturet so ledningen nesten rauk, og rakte den over kassen og bort til meg. So snudde han skjermen, so alle tinga på pulten fallt ned på gulvet, mens køa bak meg bygde seg opp. Han var visst litt stressa han og.

Då eg omsider skulle tilbake til Sulis og lempa pulken innatt på bussen, spurte sjåføren om eg skulle til hytta oppe på fjellet. Ja, det e jo berre 4km, so det går vel fint sjølv om pulken har blitt 13kg tyngre, sa eg og lo. Då lo han og og sa at nu må du berre slappe helt av, for den etappen der e den verste etappen av hele Norge på langs!

Med klump i halsen såg eg på kartet at det var heile 500 høgdemeter, og det kjennes med pulk…

Åt resten av eplene og appelsina eg hadde kjøpt, i håp om å fordele vekta meir effektivt, og tok fatt på oppstigninga.

Den starta ved kyrkja, so eg kunne like godt ta eg ei bønn om at eg kom meg opp uten for mykje strev, der eg dåg såg opp til toppen av fjellet.

Etter fem minutt gåing hadde eg allereie rukke å bli nokså anpusten og heit. Og fellene glei ofte bakover, for dei holdt ikkje grep grunna bratta. So såg eg ein mann som kom i møte. Ein eldre kar med litt markerte augebryn og hule kinn so kjevepartiet viste lang veg.

Ikkje spør, Øyvind, ikkje spør! Tenkte eg, men det var jo godt med ein pause.

Emm du! Hei, er det langt opp?

Plis sei noke som hjelpe på psyken min, tenkte eg…

Åpp? Kor langt skal du?
Nei til DNT hytta der oppe.
Å, skal du helt dit åpp?! Nei så langt pleie æ ikke gå. Æ går ca halvvegs, det er godt nukk for mæ.
Mm Javel ja. Men er det brøyta heilt opp?
Om det er brøyta nei? Nei dette scootersporet stoppa rett opp i høgget der, så resten er bare mine spor. Og kordann det er vidar opp, det tørj æ itte si dæ. Æ trur det kun e æ, som går her så tidlig på året. Ka du skal dit opp så sent på kveld?
Nei eg er på langtur…
Å! Du e en av dem ja! Ja du må passe dæ, det er is, du må gå ut i kanten, sånn som det her! Sa han og heiv armane i veiret, for å vise sin balansekunst i sikkert alder av 80.

Og etter kanskje ti minutt instruks om korleis eg skulle ferdast og kor eg skulle gå der oppe, so var eg begynt å fryse og meinte at det går nok bra.

Jo, ja, jo det gjør vel det. Sa han mens han drog på orda og tok seg på det snaue skjegget han hadde, og såg bak på pulken min, so tilbake på meg. Eg og såg bak på pulken min, so på han.

Men du får ha god tur da! Håpe du har hodeløkt!

Ja. Den fekk eg bruk for.

Neste etappe blir gjennom sverige, sikkert ti dagar, langt ut i villmarka med mykje natur og etterkvart inn på Kungsleden tjukt i utenlandske turista. Blir ein spennande etappe uten straum eller dekning, hytte eller veg. Knekkande is og franskmann i livsnød! Korleis det gjekk kjem i neste innlegg!